Chương 51: Ghen, phu tử chịu không nổi à!

"Nói rất hay!"+

Một giọng nói uy nghiêm từ ngoài cửa truyền vào. Bước vào lớp là một nam tử trung niên gương mặt nghiêm nghị, hai bên cánh mũi hằn sâu hai vệt nếp nhăn pháp lệnh* rõ rệt.+

(*Nếp nhăn pháp lệnh (trong nhân tướng học và thẩm mỹ hay gọi là đường pháp lệnh): chính là hai đường rãnh mũi - má.)+

Ánh mắt phu tử đảo qua một lượt đám học trò phía dưới, rồi cất giọng: "Hay cho câu 'bản thân ta chỉ lấy việc vì rơi xuống lớp Bính mà sinh lòng hổ thẹn, oán hận làm điều nhục nhã mà thôi'! Lòng cầu học vốn xuất phát từ tâm, chứ chẳng phụ thuộc vào ngoại cảnh. Nếu chỉ vì điều kiện bên ngoài mà nảy sinh lòng thoái chí, trốn tránh thì đó chẳng phải lỗi của người khác. Các trò cần phải tự soi xét lại chính mình mới đúng!"+

"Chúng con bái kiến Chúc phu tử!" Đám học trò đồng loạt đứng dậy hành lễ: "Lời răn dạy của phu tử, chúng con xin khắc cốt ghi tâm."+

"Ngồi xuống hết đi. Hôm nay chúng ta mở sách 《 Mạnh Tử 》, giảng đến thiên 《 Lương Huệ Vương thượng 》." Chúc phu tử ngồi vào vị trí của mình, trước tiên kêu cả lớp đọc đồng thanh một lượt, sau đó gọi vài người đứng lên đọc thuộc lòng.+

Những nội dung này vốn là phần bắt buộc trong kỳ thi huyện, nếu đến giờ còn có người chưa thuộc thì mới là chuyện lạ. Việc kiểm tra này chẳng qua là để đốc thúc học trò không được lơ là, tránh để lâu ngày mà chữ thầy lại trả cho thầy.+

Sau đó, tiên sinh bắt đầu giảng giải, từ chú thích từ ngữ cho đến dịch nghĩa toàn bài. Đám học trò bên dưới nhìn bề ngoài thì có vẻ chăm chú lắng nghe nhưng thực chất trong lòng đều thấy có chút tẻ nhạt. Bởi lẽ họ đã thuộc lòng bài văn này cùng với cuốn 《 Mạnh Tử tập chú 》 từ trước rồi. Những điều tiên sinh đang giảng phần lớn đều có sẵn trong sách, có chăng chỉ là chi tiết hơn một chút mà thôi.+

Duy chỉ có Sở Từ là nghe vô cùng nghiêm túc. Không những vậy, y còn cầm bút mà thoăn thoắt ghi chép điều gì đó lên giấy. Hành động khác biệt này khiến Chúc phu tử phải đưa mắt chú ý mấy lần.+

Trương Văn Hải ngồi bên cạnh thấy vậy liền âm thầm nháy mắt ra hiệu với Sở Từ. Thấy Sở Từ nhìn lại với ánh mắt ngơ ngác, hắn liền hạ thấp giọng hỏi: "Sở huynh, huynh đang viết cái gì vậy? Phu tử đang nhìn huynh kìa."+

Sở Từ nhất thời không nghe rõ, Trương Văn Hải bèn lặp lại câu hỏi một lần nữa.+

Lần này, không chỉ mình Sở Từ nghe thấy mà cả phu tử trên bục lẫn các học trò khác đều nghe rõ mồn một. Bởi đúng lúc hắn cất tiếng hỏi thì tiên sinh lại vừa vặn ngừng lời.+

"Hai trò thì thầm to nhỏ chuyện gì đó?"+

Chúc phu tử sa sầm mặt mày, ánh mắt nghiêm khắc chằm chằm nhìn vào Trương Văn Hải.+

Sở Từ cùng Trương Văn Hải vội vàng đứng dậy. Trương Văn Hải ấp úng không ra lời, trong khi Sở Từ lại tỏ ra rất thản nhiên: "Thưa phu tử, việc nói chuyện riêng trong giờ học là lỗi của hai chúng con, xin phu tử trách phạt. Tuy nhiên, nguyên do là bởi hành động của con có chút khác người, Trương huynh sợ con bị phu tử hiểu lầm nên mới lên tiếng hỏi thăm, nhắc nhở con tập trung nghe giảng."+

"Không phải vậy đâu ạ! Thưa phu tử, Sở huynh căn bản không hề để ý đến con. Việc làm loạn trật tự lớp học là lỗi của một mình con, xin phu tử phạt một mình con thôi ạ!" Trương Văn Hải cuống quýt nhận trách nhiệm về mình.+

"Hai trò không cần phải tranh nhau nhận lỗi. Cầm cuốn sách của trò lên đây, ta phải xem thử trò đang viết cái gì trong đó?"+

Trương Văn Hải lòng đầy lo lắng, một số học trò khác thì tò mò, riêng đám người Chu Kiệt lại chuẩn bị tinh thần xem kịch vui. Họ nghĩ bụng chắc hẳn Sở Từ đang vẽ bậy lên sách. Nhớ lại năm kia, ở ban Bính cấp đồng tử cũng có một học trò vẽ tranh xuân cung ngay trong giờ học mà chẳng may bị phu tử bắt quả tang, cuối cùng bị mọi người dùng chổi đuổi ra khỏi Huyện học, cảnh tượng hỗn loạn đó đến nay vẫn còn như in trước mắt.+

"Dạ, thưa phu tử." Sở Từ cung kính dùng hai tay dâng cuốn sách lên.+

Chúc phu tử nhận lấy rồi chăm chú xem xét một hồi, sắc mặt nhờ vậy cũng dịu đi đôi chút.+

"Tại sao trò lại chép lời giảng của ta lên giấy?"+

"Ngày trước, các bậc môn đồ của thánh hiền cũng ghi lại lời dạy của bậc tiên sư lên thẻ tre, trang giấy để hậu thế có thể nghiền ngẫm học theo. Hôm nay, con cũng muốn noi gương người xưa, ghi lại những lời vàng ngọc của tiên sinh để sau buổi học có thể từ từ suy ngẫm, ôn lại bài cũ mà hiểu thêm bài mới. Như vậy đường học vấn mới mong có ngày tiến bộ."+

Vẻ mặt nghiêm nghị vốn có của Chúc phu tử suýt chút nữa thì vỡ trận vì buồn cười. Lời tâng bốc này của Sở Từ quả thực đã gãi đúng chỗ ngứa của ông. Nhưng phu tử lập tức lấy lại vẻ đạo mạo, nghiêm giọng quở trách:+

"Chớ có nói lời càn quấy! Ta sao có thể sánh với các bậc thánh hiền tiên sư được? Sau này không được nói những lời như vậy nữa."+

"Dạ, học sinh nhất thời xúc động nên mong phu tử xá tội. Tuy nhiên, con từng nghe một câu ngạn ngữ rằng: 'Trí nhớ tốt không bằng nét mực mờ'. Thoạt nghe thì bình dị nhưng ngẫm kỹ lại thấy vô cùng chí lý. Vì vậy, con xin phu tử cho phép con được tiếp tục ghi chép bài học ạ."+

"Trí nhớ tốt không bằng nét mực mờ..." Chúc phu tử lẩm nhẩm câu nói ấy trong miệng vài lần rồi gật gù: "Lời tuy mộc mạc nhưng lý lẽ lại chẳng thô thiển chút nào. Đã là phương pháp có ích cho việc học hành thì các trò cũng nên học tập theo..." Ông lật cuốn sách xem lại tên học trò: "...học tập theo Sở Từ này, tự chuẩn bị cho mình một cuốn sổ để ghi chép lời giảng."+

Ngay lập tức, Sở Từ cảm nhận được vô số ánh mắt như muốn phóng dao găm về phía mình mà ngay đến Trương Văn Hải cũng lén liếc y đầy oán niệm.+

Vốn dĩ có thể thảnh thơi nghe giảng, tại sao tự dưng huynh lại chuốc thêm việc cho chúng ta làm gì hả!! Đúng là làm khổ nhau mà!!+

Sở Từ thì vẫn ung dung tự tại ngồi xuống chỗ cũ. À, có câu "tay siêng viết, não mới thông", đi học thì đâu thể để một mình y phải chịu khổ việc chép bài được!+

Phu tử lại tiếp tục bài giảng. Giờ đây, cả lớp đành phải ngậm đắng nuốt cay cầm bút lên bắt đầu ghi chép. Đôi khi gặp phải đoạn phu tử giảng hơi nhanh, còn có học trò đánh bạo xin tiên sinh nhắc lại một lần. Không khí lớp học đang từ chỗ tẻ nhạt, u ám bỗng chốc trở nên sôi nổi và rộn ràng hẳn lên.+

"Tùng! Tùng! Tùng!"+

Khi tiếng trống báo hiệu tan học vang lên, Chúc phu tử mới dừng lời với vẻ vẫn còn thèm thuồng. Ông lấy nội dung vừa giảng hôm nay để ra bài tập về nhà, yêu cầu đám học trò lấy đề tài "Quân tử hiểu rõ về nghĩa, tiểu nhân hiểu rõ về lợi" để viết một bài văn ngắn khoảng hai ba trăm chữ.+

Các học trò túm năm tụm ba bước ra khỏi lớp, ai nấy đều uể oải cùng phờ phạc. Khi đi ngang qua hai ban Giáp và Ất, họ còn phải nhận thêm vài lời trêu chọc của chúng bạn, tưởng rằng ban Bính lại vừa bị phu tử mắng mỏ trận lôi đình.+

Đám học trò ban Bính cũng chẳng buồn đôi co cãi vã làm gì. Nghĩ mà xem, phải cầm bút viết ròng rã suốt cả một buổi chiều đến mức suýt chút nữa thì chuột rút cả ngón tay, hỏi sao không mệt mỏi cho được!+

Bị chế giễu nhiều, có người trong ban Bính rốt cuộc nhịn không được mà cằn nhằn, nói rằng giá như phương pháp của Sở Từ truyền khắp toàn bộ Huyện học thì tốt biết mấy. Đến lúc đó, cứ để đám người lớp khác nếm thử nỗi khổ ngày hôm nay, xem kẻ nào còn mở miệng cười cho nổi.+

Phía bên kia, đám người Chu Kiệt cũng kéo nhau sang ban Giáp tìm Tề Húc. Nghe xong chuyện, Tề Húc lại chẳng hề tỏ vẻ khịt mũi coi thường như bọn họ tưởng. Trong lòng hắn, Sở Từ luôn là một kình địch đáng gờm, ngoại trừ người này ra, hắn thấy chẳng còn ai xứng đáng làm đối thủ của mình nữa.+

Trước kia Sở Từ vẫn nằm trong tầm kiểm soát, hắn cũng chưa từng tốn nhiều tâm tư để đối phó. Nhưng vào đêm trừ tịch năm ngoái, Sở Từ chỉ bằng vài câu nói đã khiến hắn mất sạch thể diện. Lúc phải chịu đựng những ánh mắt soi mói, giễu cợt của mọi người, trong lòng hắn hận đến tột cùng và sớm đã liệt Sở Từ vào danh sách những kẻ tuyệt đối phải đuổi đi cho bằng được.+

Nhưng xét ở một góc độ khác, hắn lại buộc phải thừa nhận học vấn của Sở Từ không hề thua kém mình. Phương pháp chép bài ngày hôm nay, nói không chừng thật sự có hiệu quả, dù rằng hắn thà chết cũng không muốn thừa nhận điều này.+

......+

Chúc phu tử kẹp cuốn sách dưới nách, bước chân nhẹ nhàng trở về phòng nghỉ của các phu tử. Nhìn dáng vẻ xuân phong đắc ý của ông, mấy phu tử khác không khỏi tò mò.+

"Quảng Thắng huynh hôm nay có chuyện gì mà vui vậy, chẳng lẽ học trò ban Bính có tiến bộ vượt bậc hả?" Chu phu tử lên tiếng hỏi.+

"Tiến bộ gì đâu?" Chúc phu tử vờ như không vui mà thở dài một tiếng: "Nhưng so với dĩ vãng thì hôm nay quả thực tốt hơn rất nhiều."+

Dứt lời thì ông hơi mang vẻ khoe khoang, đem chuyện Sở Từ đã làm cùng những lời y nói kể lại một lượt cho đồng nghiệp nghe, khiến các phu tử khác không khỏi ngưỡng mộ cùng ghen tị.+

Tần Lĩnh Thanh vừa lên lớp xong, lúc y trở về phòng nghỉ thì bầu không khí bên trong lại chẳng hề yên ĩnh như mọi khi.+

"Tín Nhiên huynh, huynh về đúng lúc lắm. Ta nhớ không lầm thì Sở Từ là học trò đắc ý của huynh phải không? Đứa học trò này của huynh khá khen cho một nhân tài, trò ấy nói là..." Chu phu tử vốn là người thích ồn ào, liền kéo tay Tần Lĩnh Thanh rồi liến thoắng kể lại những lời Chúc phu tử vừa khoe khi nãy.+

Trên gương mặt Tần Lĩnh Thanh vẫn giữ nguyên nụ cười chuẩn mực: "Đứa trò nhỏ này của ta vốn luôn dụng công như vậy, ngày trước khi học với ta, trò ấy cũng giữ thói quen này."+

Mới là lạ! Cái thằng nhóc ranh mãnh này trước đây chưa từng làm chuyện như vậy bao giờ, càng chưa bao giờ ví y với bậc thánh hiền tiên sư. Chẳng lẽ cái ông họ Chúc kia mới dạy có nửa ngày đã đủ khiến nó bái phục sát đất rồi hả?+

"Tần huynh thật là người có phúc, thu nhận được một người học trò xuất sắc như vậy, sau này có người kế tục y bát rồi." Chúc phu tử nghe xong thì có chút tiếc nuối. Ông vốn còn nghĩ nếu Sở Từ chưa có người dẫn dắt, ông sẽ chẳng ngại ngần gì mà nhận y làm đệ tử chân truyền.+

Bây giờ ngẫm lại, Sở Từ này chẳng phải là đứa trẻ được mệnh danh là tiểu thần đồng ở thôn Trường Khê đó à? Năm mười bốn tuổi đã đỗ Tú tài, từng gây chấn động một thời đấy thôi.+

......+

Dùng xong bữa tối, Sở Từ ôm một chồng bài văn và thơ dày cộp đi bái phỏng Tần phu tử. Đây đều là bài tập mà tiên sinh đã giao, hôm qua bận rộn nhiều việc nên hôm nay y phải tranh thủ đến nộp.+

Trên đường đi lên, Sở Từ bắt gặp rất nhiều phu tử đang kết bạn tản bộ để tiêu cơm sau khi ăn. Y cung kính chắp tay cúi chào từng vị một, rồi nhận ra hôm nay các phu tử đều tỏ ra vô cùng nhiệt tình với mình.+

Nhưng đến khi tới nơi, y hướng về phía Tần phu tử đang đứng tưới hoa để vấn an thì tiên sinh lại ngó lơ y mà chẳng thèm đáp lời.+

"Thưa tiên sinh, phải chăng đệ tử đã làm điều gì sai trái khiến tiên sinh không vui? Đệ tử xin được chịu tội trước mặt tiên sinh. Xin tiên sinh hãy bảo trọng thân thể, có điều gì không hài lòng thì cứ trách phạt, dù đánh dù mắng đệ tử cũng xin nhận hết, xin tiên sinh đừng giữ bực dọc trong lòng." Sở Từ thấp thỏm nói, vẻ mặt có chút tủi thân. Y thực sự nghĩ mãi không ra mình đã đắc tội với phu tử ở điểm nào, chẳng lẽ là vì y đến nộp bài quá muộn?+

Tần Lĩnh Thanh hừ lạnh một tiếng và bước dịch ra hai bước rồi tiếp tục tưới hoa.+

Sư mẫu đứng bên cạnh che miệng cười khúc khích, vẫy vẫy tay ra hiệu cho Sở Từ lại gần. Bà ghé tai y thì thầm vài câu, lúc này mới giải tỏa được nỗi thắc mắc trong lòng y.+

Sở Từ dở khóc dở cười. Tiên sinh à tiên sinh, ngài đã ngần này tuổi rồi mà còn ghen tị chuyện cỏn con này hả?+

Ánh mắt y đảo một vòng khắp khoảng sân rồi bỗng nhiên nảy ra một ý, liền cố tình nói lớn: "Sư mẫu à, con thấy sau này mảnh sân này không cần trồng quá nhiều hoa cỏ làm gì nữa."+

Tần phu tử tuy đang quay lưng lại nhưng hai tai vẫn dựng đứng lên để nghe lén xem hai người họ đang nói cái gì. Đột nhiên nghe thấy một câu như vậy, ông tức đến mức run cả tay, chẳng lẽ thằng nhóc này còn dám trách móc cả thú vui tưới hoa của y nữa hay gì?+

"Sao lại nói vậy hả con?" Tần sư mẫu tuy chưa hiểu ý trò nhưng vẫn rất ăn ý mà tung hứng theo.+

Sở Từ liền lớn tiếng đáp: "Bởi vì tiên sinh nhà ta học trò đã đông đúc khắp thiên hạ, cần gì phải trồng thêm hoa ở trước hiên nhà nữa?"+

Gương mặt Tần phu tử tức khắc giãn ra, tươi tắn như một đóa hoa cúc nở rộ. Đối với một người làm phu tử mà nói, sức nặng của câu nịnh nọt này chẳng hề thua kém câu nói hồi chiều của y chút nào. Dù vậy, ông vẫn cố kìm nén nụ cười để chỉnh đốn lại nét mặt mà nghiêm giọng nói:+

"Suốt ngày chỉ khéo mồm khéo miệng! Nếu trò chịu đem tâm tư này đặt vào đường học vấn thì lo gì chí lớn không thành? Vào nhà đi, để ta xem dạo này bài vở của trò ra sao. Nếu thấy có chỗ sa sút, ta nhất định sẽ phạt nặng!"+

Tần phu tử đặt bình tưới nước xuống rồi ngẩng cao đầu bước vào thư phòng với dáng vẻ bệ vệ. Sở Từ khẽ cúi đầu chào sư mẫu, cười hì hì rồi rảo bước theo sau.+

Trong lòng Tần phu tử dù sao vẫn còn chút hờn dỗi, vừa vào phòng đã đổ ập một tràng chỉ trích rồi chê bai bài văn của Sở Từ đủ điều. Sau khi chê chán chê chê, ông mới tỏ vẻ miễn cưỡng mà buông lời nhận xét rằng bài viết của y xem như vẫn tạm được, đường văn phong chưa đến mức bị thụt lùi quá nhiều.+

Ông nâng chén trà lên nhấp một ngụm cho đỡ khát cổ, thấy Sở Từ vẫn ngồi ngay ngắn ở đó cười tủm tỉm, bèn nhịn không được mà đâm chọc thêm một câu: "Sao nào? Lời giảng của ta rốt cuộc chẳng bằng bậc thánh hiền tiên sư nên trò mới không thèm đặt bút ghi chép lại chứ gì?"+

Sở Từ than trời trong bụng, chuyện gì vậy, sao phu tử lại nhắc lại chuyện cũ rồi?+

"Làm sao có chuyện đó được ạ? Ngày trước bậc thánh nhân có tới ba ngàn môn đệ nhưng thử hỏi có mấy ai được may mắn như đệ tử, có thể ngồi riêng một mình nghe tiên sinh ân cần dạy bảo vầy đâu? Vì vậy từng lời nói, cử chỉ của tiên sinh, học trò đều đã khắc sâu vào tâm khảm, ngày đêm không dám lơ là quên lãng. Đã nhớ kỹ đến nhường ấy thì đâu cần phải dùng đến sổ sách ghi chép làm gì nữa ạ?"+

"Chỉ được cái dẻo miệng." Tần phu tử buông lời nhận xét nhưng đến khi chuyển sang giảng giải về phần thơ ca thì giọng điệu của ông đã dịu dàng hơn rất nhiều.+

Sở Từ thầm thở phào nhẹ nhõm. Lúc này, trong lòng y bỗng dâng lên niềm cảm khái giống như những người đàn ông đã lập gia đình: phải kẹp ở giữa "vợ mới cưới" và "mẹ chồng" rồi bị kéo qua kéo lại, quả thực là một nỗi khổ tâm thấu trời xanh!+

Y thầm cầu nguyện rằng sau này khi bản thân thành thân, ngàn vạn lần đừng bao giờ rơi vào cảnh khốn đốn này. Nhà không yên ổn thì làm sao tính đến chuyện trị quốc bình thiên hạ được? Nghĩ đến đây, y không khỏi cảm thấy rùng mình e ngại.+