Chương 50: Tuyên truyền giác ngộ

"Sở huynh, ta thật lòng muốn dành cho huynh một sự bất ngờ, tuyệt đối không phải cố ý gạt gẫm, xin huynh đại xá cho ta lần này có được không?" Trương Văn Hải vừa khúm núm vừa rảo bước bám theo sau Sở Từ, hết lời năn nỉ mãi mới khiến Sở Từ nguôi giận.+

Từ ngày thi đậu tú tài, tâm trí Trương Văn Hải có phần buông lỏng. Thói quen giao du với đám bằng hữu trước khi vào học lại trỗi dậy nên ngày ngày hắn đều ra ngoài tụ tập. Tuy chẳng dám uống rượu vui chơi quá độ nhưng việc dạo hồ thưởng hoa thì không ngày nào thiếu.+

Trương lão gia ban đầu nể tình con vừa đỗ đạt nên không muốn quản thúc nghiêm ngặt. Nhưng thấy hắn cứ mãi lún sâu vào lối sống ấy, ông không khỏi lo lắng chẳng biết hắn có trụ vững qua kỳ khảo hạch sang năm hay không, chứ đừng nói tới kỳ thi Hương ba năm kế tiếp.+

Vốn dĩ Trương lão gia cũng không định cho con tham gia khoa cử năm nay, bởi ông thừa hiểu tính khí của hắn, đậu được tú tài đã là nhờ vận may định mệnh. Nhưng thấy Trương Văn Hải ngày càng tùy hứng, ông nghĩ bụng dẫu sao cũng phải tìm người rèn giũa hắn vào khuôn khổ nên bèn đích thân tới Huyện học làm thủ tục ghi danh cho hắn.+

Thực ra, Trương Văn Hải lại cảm thấy rất đỗi vui mừng. Trong lòng hắn biết rõ, đám bằng hữu trước kia chỉ là phường rượu thịt, qua lại với hắn chẳng qua vì ham cái danh hào phóng và thích có người chịu chi tiền đài thọ. Nhưng điều đó có đáng gì đâu? Hắn cũng chưa từng trao đi chân tình với họ, coi như bỏ ra chút bạc để mua lấy vài kẻ bầu bạn tiêu khiển mà thôi.+

Phương Tấn Dương và Sở Từ thì hoàn toàn khác biệt. Phương Tấn Dương là tri kỷ tri âm của hắn. Còn Sở Từ đối với hắn vừa là bậc thầy vừa là người bạn hiền, mỗi khi tương giao, trong lòng hắn luôn có vài phần kính trọng. Hắn tin rằng Tấn Dương cũng có cùng suy nghĩ như vậy.+

Giờ đây có được mối duyên cùng trường với Sở Từ, hắn luôn tự nhủ đó là phúc phận mấy đời tu học mới có được. Lúc này hắn chỉ mong những ngày tháng này kéo dài thêm đôi chút, đừng để tới khi tháng Tư vừa sang thì chỉ còn lại một mình hắn cô độc ở lớp Bính.+

Sau khi lễ khai giảng kết thúc thì thời gian đã cận kề buổi trưa. Sở Từ tới Mông Đồng Quán đón hai đứa trẻ Sở Tiểu Viễn và Chung Ly Ngọc, rồi dẫn chúng thẳng hướng nhà ăn của học viện.+

"Sở huynh, phía này!" Trương Văn Hải cao giọng gọi lớn.+

Sở Từ cùng hai đứa trẻ bước lại gần thì thấy trên bàn đã bày sẵn mấy món ăn, món nào món nấy sắc hương vẹn toàn, khác hẳn với những phần cơm phân chia theo thứ bậc Giáp, Ất, Bính thông thường của nhà ăn.+

"Khoát Chi huynh, không lẽ huynh lén trốn ra khỏi Huyện học hả?" Sở Từ khẽ nhíu mày gặng hỏi.+

Bởi lẽ sau lễ khai giảng, học trò liền phải chính thức vào lớp. Trong khoảng thời gian này, nếu ai muốn ra vào học viện đều phải bẩm báo với phu tử để xin nghỉ. Chỉ khi được chuẩn y và cầm trong tay tờ giấy thông hành mới được phép ra ngoài. Hơn nữa, mỗi tháng chỉ được phép xin nghỉ tối đa hai lần, trừ những tình huống vô cùng đặc biệt mới được châm chước.+

"Sao vậy được? Sở huynh, huynh đừng nói với ta là huynh nhập học ở Huyện học lâu vậy rồi mà vẫn không biết nhà ăn nơi đây có thể chi tiền để gọi món riêng nha." Trương Văn Hải có chút dở khóc dở cười.+

"Hử?" Sở Từ ngẩn người, y cố lục tìm lại mảnh ký ức cũ của nguyên chủ và phát hiện ra bản thân quả thực chưa từng nghe qua chuyện này. Trước đây mỗi lần dùng bữa, y đều chỉ nhận một phần cơm hạng Bính đơn sơ cho vào hộp gỗ rồi tự tìm tới một góc đình vắng hoặc bìa rừng vừa đọc sách vừa ăn.+

"Huynh tưởng ai cũng thèm ăn như huynh chắc? Mau dùng bữa đi, lát nữa nếu có tiên sinh nào đi ngang qua thấy cảnh này thì cẩn thận kẻo lại bị ấn định cái danh sa hoa lãng phí."+

Phương Tấn Dương vốn tính cẩn trọng, vừa nhìn qua đã hiểu thấu sự tình. Sở Từ gia cảnh túng thiếu, làm sao có thể phung phí bạc tiền vào những mâm cao cỗ đầy này được.+

Trương Văn Hải ngơ ngác không hiểu, chỉ là ăn một bữa cơm thôi sao lại bị gán cho cái tội danh nghiêm trọng như vậy. Nhưng hắn xưa nay luôn nghe theo lời Phương Tấn Dương nên bèn nhanh nhảu mời Sở Từ cùng hai đứa trẻ ngồi xuống, ân cần gắp thức ăn cho mọi người rồi mới vui vẻ dùng bữa.+

Cơm nước xong xuôi, Sở Từ đưa hai đứa trẻ trở lại Mông Đồng Quán, sau đó quay về học xá dọn dẹp thư sách chuẩn bị cho buổi học chiều. Vừa bước chân ra khỏi cửa, y đã thấy Trương Văn Hải cùng Phương Tấn Dương sóng đôi bước ra từ gian phòng đối diện.+

"Hai người...?"+

"Sở huynh, ta đã thuyết phục được đồng môn ở gian học xá này đổi chỗ rồi. Chuyển tới gần nơi huynh ở một chút, sau này cũng tiện đường qua lại thảo luận chương cú."+

"Đúng vậy đó Sở huynh, cho nên kẻ hèn này cũng mặt dày dọn tới đây góp vui." Trần Tử Phương vừa nói vừa từ trong căn phòng đó bước ra.+

Được rồi, Sở Từ thầm nghĩ là mọi người tụ họp lại một chỗ tương trợ lẫn nhau cũng là điều tốt. Chỉ có điều, sau này nếu y muốn lười biếng ngủ nướng tới tận khi mặt trời lên ba sào mới thức giấc thì e là khó lòng toại nguyện. Đám người này chắc chắn sẽ không để y được yên thân!+

Vừa rôm rả trò chuyện, họ vừa rảo bước hướng về phía lớp học của kỳ thi Hương. Có thể nói gian giáo xá dành cho các học tử chuẩn bị thi Hương chính là nơi được Huyện học đầu tư nhiều của cải và ngân lượng nhất.+

Khu học xá này tổng cộng có ba tiến sân. Lớp Giáp nằm ở tiến sân thứ nhất, nơi đây ngoài không gian rộng rãi, thoáng đãng nhất và mỗi học tử mỗi tháng còn được cấp tám tiền bạc dầu đèn. Số tiền này vốn dùng để chi trả cho việc thắp đèn thắp nến ban đêm nhưng thực chất chẳng khác nào một khoản học bổng biến tướng. Bên cạnh đó, mọi phúc lợi đi kèm của lớp Giáp cũng đều vượt trội hơn hẳn.+

Lớp Ất nằm ở tiến sân thứ hai, học tử ở đây mỗi tháng được nhận bốn tiền bạc dầu đèn, các khoản đãi ngộ khác so với lớp Giáp thì kém hơn một bậc.+

Còn lớp Bính nằm ở tiến sân cuối cùng, học trò nơi này không những chẳng được nhận một đồng bạc trợ cấp nào mà khi mùa đông giá rét tràn về, lượng than củi sưởi ấm được chia cũng ít hơn hai tiến sân phía trước.+

Lối phân chia lớp theo học lực cùng chế độ học bổng này khi mới ban hành đã vấp phải không ít lời chỉ trích, oán thán. Nhưng nó lại có tác dụng vô cùng to lớn trong việc khích lệ lòng hiếu học và thúc giục các học trò dốc chí đua tranh. Bởi vậy, dẫu có người phản đối, quy định này vẫn được duy trì nghiêm ngặt. Tới nay, các học đường chính quy đều áp dụng học chế như vậy.+

Phương Tấn Dương và Trần Tử Phương đủ tư cách vào lớp Giáp, còn Sở Từ và Trương Văn Hải đành phải rảo bước xuống tiến sân cuối cùng. Khi hai người tới nơi, bên trong giáo xá gần như đã chật kín chỗ và chỉ còn sót lại vài vị trí trống ở dãy bàn cuối.+

Bản thân tơi muộn nên y cũng chẳng thể trách cứ ai, Sở Từ cùng Trương Văn Hải liền tìm một chiếc bàn đôi còn trống rồi sửa sang vạt áo ngồi xuống.+

"Ồ, có vài kẻ thật biết khéo làm xấu mặt chịu nhục nha! Nguyên bản đang ngồi chễm chệ ở lớp Giáp cao sang, vậy mà lần này lại sa sút tới mức phải lưu lạc xuống tận lớp Bính này. Cái miệng cái lưỡi có tài giỏi, lanh lợi tới mấy thì phỏng có ích gì, huynh đài thấy ta nói có đúng chăng?" Chu Kiệt cố ý cao giọng cười cợt với học trò bên cạnh, cốt để lời mỉa mai lọt vào tai Sở Từ.+

Lần trước gã định hạ nhục Sở Từ không thành, ngược lại còn bị y thẳng tay tặng cho một đấm. Sau đó Sở Từ lại khéo léo biện bạch trước mặt sơn trưởng về chuyện tháp chứa sách cũ, khiến gã gánh trọn hình phạt, mất sạch thể diện không nói mà còn bị Tề Húc mắng cho một trận vuốt mặt không kịp.+

Nay thấy Sở Từ cũng phải bước chân vào lớp Bính mà nơi đây vốn là địa bàn của gã, nếu không tìm cách ép cho y phải cuốn gói khỏi Huyện học, gã thề sẽ không mang họ Chu nữa!+

Sở Từ ngồi ở phía sau nghe rành rọt từng lời nhưng y chỉ khẽ mỉm cười, chẳng thèm chấp nhặt với loại người như gã. Trương Văn Hải vốn không tường tận ngọn ngành ân oán cũ nên chưa liên hệ những lời xếch ngoé của Chu Kiệt lên người Sở Từ. Có điều, ngay từ cái nhìn đầu tiên, hắn đã nảy sinh lòng ác cảm với gã thư sinh lời lẽ điêu ngoa và khắc nghiệt này.+

"Này, vị Sở huynh kia, sao huynh lại câm như hến vậy? Có phải bị ta nói trúng tim đen nên nghẹn họng trân trối rồi không?" Chu Kiệt thấy Sở Từ ngó lơ mình, gã tức tối đứng phắt dậy khỏi chỗ ngồi mà chỉ tay về phía y mà cao giọng thách thức.+

Sở Từ vốn dĩ muốn giữ tôn nghiêm không thèm đếm xỉa tới gã nhưng đối phương đã chỉ mặt gọi tên khiêu khích, nếu cứ rụt rè rùa rụt cổ thì còn ra thể thống gì nữa?+

"Thì ra Chu huynh vừa rồi là đang đàm đạo với tại hạ. Tại hạ thấy ánh mắt huynh cứ dán chặt vào học trò bên cạnh mà lại cứ ngỡ huynh đang răn dạy hắn, thật là thất lễ quá. Lời Chu huynh vừa ban ra, thứ cho tại hạ không thể tán đồng. Có điều cổ nhân dạy phi lễ chớ ngôn, tại hạ không muốn tự chuốc lấy thị phi phiền toái nên mới giữ lễ lặng thinh, chứ tuyệt đối không phải không lời đối đáp."+

Sở Từ xoay người đối diện với Chu Kiệt. Y từ tốn buông lời, ánh mắt hiện lên vẻ bao dung, nhẫn nại, hệt như một bậc trưởng bối đang dịu dàng nhìn đứa trẻ nhỏ đang cố tình gây chuyện vô lý.+

"Ta biết ngay mà, hạng người khua môi múa mép như Sở huynh đây lúc nào chẳng thủ sẵn một bụng lý lẽ để cãi chày cãi cối với ta." Chu Kiệt nở nụ cười lạnh lùng: "Có điều ta nói đâu có sai? Huynh từ lớp Giáp rớt xuống lớp Bính, đây chẳng phải là chuyện nhục nhã ê chề hay sao?"+

"Nực cười thay, các vị coi việc rơi xuống lớp Bính là nỗi nhục nhưng bản thân ta chỉ lấy việc vì rơi xuống lớp Bính mà sinh lòng hổ thẹn, oán hận làm điều nhục nhã mà thôi. Nhân thế ở đời, há có ai được vẹn toàn mọi đường? Ngựa chiến dẫu hay cũng có khi sẩy chân và đó là lẽ thường tình. Nếu chỉ vì một lần thất thế mà sinh lòng hổ thẹn rồi ủ rũ, buông xuôi, chẳng phải càng làm lãng phí thời gian cùng công sức sao? Chi bằng tự mình biến nỗi hổ thẹn ấy thành chí tiến thủ, đốc thúc bản thân ngày đêm chăm chỉ, khắc khổ đèn sách, đó mới là chính đạo của bậc chính nhân quân tử."+

Lời Sở Từ nói ra vừa hiên ngang vừa chính trực, chất chứa khí phách ngút ngàn, lập tức nhận được vô số cái gật đầu tán thưởng của các học trò xung quanh.+

Trong số họ, có người vì học lực sa sút mà bị hạ từ lớp Ất xuống, cũng có người vừa vào học đã bị xếp ngay vào lớp Bính. Ngày thường, mỗi khi chạm mặt học tử của hai lớp Giáp, Ất, họ đều không tránh khỏi cảm giác tự ti cùng mặc cảm. Lâu dần, ý chí cầu học cũng theo đó mà nguội lạnh và buông lỏng. Ai nấy đều ôm tâm lý cam chịu, nghĩ mình chẳng bằng người ta, chỉ cần cố bám trụ lại lớp Bính để không bị Huyện học trục xuất là đã mãn nguyện rồi.+

Nhưng ngày hôm nay, từng lời nói như sấm truyền, mang theo sự tuyên truyền giác ngộ của Sở Từ đã như ngọn lửa bùng cháy và một lần nữa khơi dậy chí tiến thủ dốc lòng cầu học vốn đã nguội lạnh trong lồng ngực họ.+