Chương 43: Khoa cử bất công

Sở Từ đang cùng Sở Tiểu Viễn dọn dẹp đồ đạc, Từ quản gia sau khi thu xếp chu tất cho Chung Ly Ngọc cũng liền tay qua giúp một bớt một tay.+

Từ quản gia thuở trẻ vốn đã quen làm mấy việc này nên tay chân vừa nhanh nhẹn lại vừa khéo léo. Có ông phụ giúp, Sở Từ đỡ phải tốn bao công sức. Nói thật, món khâu vá chăn màn này y quả thực chẳng biết chút gì.+

Cửa phòng bỗng nhiên bị đẩy mạnh ra, một môn sinh bước vào, nhìn ngó một hồi rồi lại lùi ra ngoài xem lại biển số phòng. Sau đó, gã mới trở vào rồi lên tiếng hỏi: "Xin hỏi vị huynh đài này, những người này là thân quyến của huynh hả? Đêm nay họ không ở lại đây chứ?"+

"Không phải, hai đứa trẻ này là học trò của Mông Đồng Quán, vì là cháu của ta nên mới ở cùng một phòng học xá này."+

"Trẻ nhỏ vốn hiếu động, nếu ngày ngày cứ ầm ĩ không thôi thì chẳng phải sẽ kinh động tới việc học của chúng ta à? Có lẽ nào sơn trưởng lại đồng ý cho huynh làm càn như vậy?"+

"Vị huynh đài này, là ta suy nghĩ chưa thấu đáo. Như vầy đi, ta với huynh qua bên kia đổi thẻ phòng rồi ta sẽ định luôn chỗ trống còn lại trong phòng này, như vậy sẽ không làm phiền đến huynh nữa."+

Nếu chỉ có y và Sở Tiểu Viễn, y hoàn toàn có thể cam đoan thằng bé sẽ không quấy rầy ai. Nhưng giờ lại thêm một vị tiểu thiếu gia, hai đứa trẻ ở cùng nhau khó tránh khỏi đùa nghịch nên y không thể nói chắc được. Sở Từ nghĩ bụng, chi bằng cứ để ba người bọn y tự ở một phòng cho tiện.+

"Hừ, tưởng có vài đồng tiền bẩn là hay ho lắm à?" Môn sinh kia hứ một tiếng rồi quay người đi đổi thẻ bài.+

Sở Từ chỉ biết cười trừ bất đắc dĩ. Chuyện này quả thật do họ tính toán thiếu sót nhưng y cũng không ngờ có ngày mình lại bị người ta mắng là cậy tiền lên mặt. Mà thôi, có tiền đúng là có thể thuận bờ xuôi mái.+

Sở Từ tìm đến giáo quan để trình bày sự tình. Vị giáo quan bảo phải xin ý kiến của sơn trưởng trước, y liền đến thỉnh thị Khổng sơn trưởng.+

Lần này Khổng sơn trưởng lại khá dễ tính mà gật đầu đồng ý ngay. Dù sao phòng ốc ở Huyện Học vẫn còn thừa nhiều, thỉnh thoảng cũng có những môn sinh thực sự không hợp tính với người khác nên xin ở một mình, học viện tuy không khuyến khích thói quen này nhưng nếu trò gặp khó khăn thực sự đến cầu xin, họ cũng chẳng hẹp hòi gì.+

Đóng xong tiền phòng, Sở Từ mới hoàn toàn nhẹ lòng. Chiều nay Mông Đồng Quán đã bắt đầu làm lễ khai giảng, bên ngoài có người đang lên tiếng thúc giục, Từ quản gia dù trăm phần lưu luyến cũng đành phải cáo từ ra về.+

Sau khi ông đi, Chung Ly Ngọc ngồi thẫn thờ trên giường mà nước mắt cứ chực trào ra. Thằng bé chốc chốc lại nhìn sang Sở Từ và Sở Tiểu Viễn.rồi lại vội vàng quay đi. Điệu bộ tưởng như kín đáo ấy thực ra đã sớm lọt vào mắt hai thúc cháu.+

"Khụ khụ, giờ không còn sớm nữa, chúng ta đi ăn cơm thôi." Sở Từ lên tiếng phá tan bầu không khí.+

"Dạ! Hôm nay con phải ăn một bát thật lớn mới được." Sở Tiểu Viễn lí lắc hưởng ứng. Bận rộn suốt cả buổi sáng, cái bụng của thằng bé đã sớm biểu tình.+

"Chung Ly tiểu hữu, con có đi cùng không?"+

Chung Ly Ngọc nghe thấy y gọi mình là "Chung Ly tiểu hữu" thì ngượng nghịu mỉm cười. Thằng bé chợt nhớ tới lời Từ gia gia dặn phải kính trọng vị thúc thúc họ Sở này, bèn nhỏ nhẹ nói: "Sở thúc thúc cứ gọi con là Ngọc Nhi ạ."+

"Được rồi, Ngọc Nhi, Tiểu Viễn, chúng ta đi ăn thôi." Sở Từ mỗi tay dắt một đứa rồi xách theo hộp cơm của mình hướng về phía nhà ăn của Huyện Học.+

Cơm nước ở nhà ăn được chia làm ba hạng: Giáp, Ất, Bính.+

Hạng Giáp gồm một món mặn, hai món chay kèm cơm tẻ với giá hai mươi lăm văn một phần. Hạng Ất có một món mặn, một món chay kèm cơm tẻ và giá hai mươi văn. Hạng Bính chỉ có hai món chay ăn với cơm gạo lứt, giá mười hai văn.+

Ngày trước, Sở Từ toàn ăn cơm hạng Bính, hai hạng kia đắt đỏ quá nên y kham không nổi. Mà dầu là hạng Bính thì cơm nước ở đây vẫn nhiều dầu mỡ hơn ở nhà, thỉnh thoảng đầu bếp còn dùng tóp mỡ rán xong để xào rau cho họ ăn.+

Môn sinh theo học ở Huyện Học tuy đóng nổi tiền học phí nhưng không phải ai cũng dư dả. Những người ăn cơm hạng Bính giống như Sở Từ thường đợi tới cuối buổi mới dám vào lấy phần, dáng vẻ rụt rè sợ sệt và chỉ sợ người khác nhìn thấy.+

Sở Từ nhìn qua các món ăn rồi hỏi ý kiến hai đứa trẻ. Chung Ly Ngọc chỉ ngay vào hai món mặn của hạng Giáp và hạng Ất, ra chiều muốn ăn. Sở Tiểu Viễn nhìn bảng giá xong liền kiên quyết chọn hạng Bính.+

Cuối cùng, Sở Từ vẫn đưa hộp cơm ra, gọi ba phần hạng Giáp. Bây giờ y đâu còn thiếu tiền nữa.+

Chưa nói đến năm mươi lượng bạc vừa nhận từ nhà Trương Văn Hải, chỉ riêng tiền nhuận bút tập đề mấy ngày tới cũng sắp được thanh toán. Lúc trước y được chia một phần năm tổng số tiền sau khi đã trừ sạch mọi chi phí in ấn và phát hành.+

Tập đề kia bán chạy như tôm tươi, dù có tính mức khiêm tốn thì cũng phải tiêu thụ được ba bốn ngàn cuốn. Sở Từ nhẩm tính, lần này y nắm chắc trong tay ít nhất một trăm lượng bạc.+

Có số tiền này gửi về, việc sửa sang lại nhà cửa ở quê coi như đã có thể khởi công. Vừa vặn y và Sở Tiểu Viễn đều đang ở trên huyện, đến lúc đó cứ để mẫu thân cùng phu thê ca ca sang nhà người khác thuê một gian phòng ở tạm, đợi nhà mới dựng xong xuôi rồi dọn về sau. Tính ra đến khi ấy, đứa con gái nhỏ của đại ca đại tẩu cũng vừa sửa soạn chào đời.+

Dùng bữa xong, ba thúc cháu ngồi nghỉ một lát trong phòng, Sở Từ liền kêu hai đứa nhỏ đeo túi sách lên vai để y dẫn sang Mông Đồng Quán đợi giờ vào lớp.+

Mông Đồng Quán cách Khoa Cử Ban chừng mười phút đi bộ, phía góc Tây Bắc có một lối cửa nhỏ thông nhau giữa hai bên và ngày thường vốn đóng chặt, chỉ tới giờ cơm mới mở ra nửa canh giờ.+

Học viện ban đêm có giờ giới nghiêm, ai về muộn quá giờ quy định sẽ bị ghi tên và quá ba lần liền bị đuổi học. Trường hợp ngoại trú như Sở Tiểu Viễn và Chung Ly Ngọc thì phải làm thủ tục đăng ký rõ ràng với phu tử và người canh cổng.+

"Tiểu Viễn, ở đây phải ngoan ngoãn nghe lời tiên sinh, chớ có nghịch ngợm phá phách. Chờ đến chập tối ta lại sang đón hai đứa đi ăn cơm." Sở Từ ngồi xổm xuống, vừa xoa đầu Sở Tiểu Viễn vừa dịu dàng dặn dò. Thằng nhóc này ngày thường cứ ra vẻ người lớn, chứ tính theo tuổi mụ thì cũng mới lên tám mà thôi.+

Đứng bên cạnh, Chung Ly Ngọc nhỏ thỏm nhìn theo rồi cúi gầm mặt xuống mà sống mũi chợt cay cay. Phụ thân thằng bé chưa từng đối xử với nó như vậy, nó lại chẳng có thân thích gì, chỉ có mỗi một người cữu cữu ruột nhưng gương mặt lúc nào cũng hung dữ đáng sợ. Nghĩ đến đây, nó bỗng thấy mình thật đáng thương.+

Sở Từ nhận ra mình có chút sơ sót, liền đưa tay xoa xoa chỏm tóc của Chung Ly Ngọc, ôn tồn bảo: "Ngọc Nhi, con ở đây nhớ theo sát Tiểu Viễn ca ca, lát nữa hai đứa cứ ngồi chung một bàn nha. Sở thúc đợi các con tan học sẽ đến đón ngay."+

"Dạ! Con sẽ nghe lời Sở thúc thúc ạ!" Chung Ly Ngọc ngước khuôn mặt bầu bĩnh lên, nở nụ cười ngọt ngào với Sở Từ.+

Sở Tiểu Viễn đứng bên khẽ hứ một tiếng nhỏ, ra chiều không thèm chấp đứa nhỏ ham nịnh nọt này.+

Nhìn hai đứa trẻ dắt tay nhau bước vào trong, Sở Từ mới cầm lấy đồ đạc của mình đi tới chỗ tiên sinh quản lớp. Lúc này Khoa Cử Ban vẫn chưa chính thức khai giảng, còn phải đợi kỳ thi Huyện là một sự kiện trọng đại mỗi năm một lần này kết thúc mới được.+

Ngày mười lăm tháng Hai, kỳ thi Phủ diễn ra.+

Theo lệ cũ, thi Phủ và thi Viện đều phải lặn lội lên tận phủ Cam Châu để ứng thí. Nhưng vì hai kỳ thi diễn ra khá sát ngày, đường sá lại quá xa xôi, trước đây từng xảy ra vụ việc môn sinh đi thi bị kẻ gian chặn đường cướp bóc, sát hại. Sau đó, quan phủ mới định lại lệ mới, chỉ phái các quan giám khảo xuống từng huyện để coi thi, còn bài làm của thí sinh thì gom lại một nơi để chấm và năm nay vừa vặn tới lượt huyện Viên Sơn đăng cai.+

Trong các kỳ sát hạch để lấy học vị Tú tài, thi Phủ là gian nan nhất, thi Huyện xếp thứ hai và còn thi Viện là dễ thở nhất.+

Lần này, huyện Viên Sơn tham gia kỳ thi Phủ ngoài năm mươi người vừa đậu kỳ thi Huyện vừa qua, còn có hơn hai mươi người thuộc khoa trước mới chỉ thông qua kỳ thi Huyện. Thật ra, khoa này chỉ có bốn mươi chín người dự thi, bởi lẽ người đậu đầu kỳ thi Huyện thì thi Phủ kiểu gì cũng đậu, mà đậu đầu kỳ thi Phủ thì thi Viện chắc chắn sẽ qua.+

Dẫu vậy, người đã giành được vị trí đứng đầu ở kỳ thi Huyện đương nhiên vẫn hy vọng bản thân có thể tiếp tục đứng đầu ở kỳ thi Phủ và thi Viện, đến lúc đó giành được danh hiệu "Tiểu Tam Nguyên" thì tiếng tăm của bậc Tú tài càng thêm vẻ vang và hiển hách.+

Sau khi bước ra khỏi trường thi, Trương Văn Hải trông không còn hớn hở như lần trước. Đề bài tản văn khoa này hắn chưa từng làm qua, tuy vẫn gắng gượng viết xong bài nhưng trong lòng luôn cảm thấy chẳng thể nào bằng được những bài từng được Sở Từ tự tay phê chữa. Ngược lại, Phương Tấn Dương lại tỏ ra vô cùng tự tin và giữa hai hàng lông mày không một chút nét u sầu.+

Phủ Cam Châu tổng cộng có bảy huyện, mỗi huyện đều có tầm bảy tám mươi người tham gia thi Phủ. Quan trường sẽ chọn lấy một trăm người xuất sắc nhất từ số đó để bước vào kỳ thi Viện rồi lại từ một trăm người này sàng lọc ra năm mươi người chính thức công nhận là Tú tài. Tỷ lệ chọi như vậy là rất lớn, bởi dù sao ai nấy đều đã vượt qua được cửa ải thi Huyện rồi.+

Ngày mười bảy tháng Hai, bảng vàng được treo lên và huyện nha mỗi huyện đều dán một bản thông cáo. Đây là kết quả do toàn bộ các quan giám khảo của phủ Cam Châu tập hợp lại một chỗ để chấm điểm rồi định ra danh sách trúng tuyển.+

Lần này cả Trương Văn Hải và Phương Tấn Dương đều chen chúc trong đám đông chờ đợi. Khoảnh khắc tờ cáo thị được dán lên, tim của tất cả mọi người đều như treo ngược lên cành cây.+

"Phương Tấn Dương của trấn Vĩnh An, huyện Viên Sơn đậu đầu bảng rồi!" Có người nhìn thấy liền cao giọng reo hò. Thấy người đứng đầu bảng năm nay thuộc về huyện Viên Sơn, ai nấy đều lấy làm hân hoan.+

"Phương Tấn Dương hả?! Nếu ta không nhớ nhầm thì lần thi Huyện vừa rồi hắn rõ ràng xếp hạng bét kia mà, cớ sao lần này đằng đẵng một cái lại vọt lên tận vị trí thứ nhất được?" Một môn sinh xem bảng xong, ánh mắt lộ rõ vẻ phẫn uất, trong lòng liền nảy sinh hoài nghi có chuyện khuất tất và mờ ám phía sau.+

"Phải đó, ta cũng nhớ rõ hắn xếp cuối cùng."+

"Người đậu đầu lần trước là Tề Chí Cao lần này còn rớt xuống hạng sáu, tên Phương Tấn Dương kia chỉ trong vài ngày ngắn ngủi làm sao có thể tiến bộ vượt bậc như vậy được?"+

Tiếng bàn tán xôn xao mỗi lúc một nhiều, âm thanh oán thán ngày càng lớn. Đám đông bắt đầu hô hoán vang trời bốn chữ "khoa cử bất công", khiến Phương Tấn Dương vốn đang chìm đắm trong niềm vui sướng bỗng trở nên luống cuống và không biết phải làm sao.+

Trương Văn Hải lần này xếp thứ ba mươi hai, tuy thứ hạng không cao bằng kỳ thi Huyện nhưng hắn đã vô cùng mãn nguyện. Phương Tấn Dương đạt được thành tích cao, hắn cũng vui lây cho bằng hữu. Bỗng nhiên tai nghe thấy bao nhiêu lời chỉ trích, oán thán nhắm vào bằng hữu mình, Trương Văn Hải không kìm được cơn giận dữ.+

"Tấn Dương huynh ấy..." Lời chưa kịp dứt thì miệng Trương Văn Hải đã bị ai đó bịt chặt lại. Hắn ngơ ngác nhìn sang thì hóa ra là Sở Từ đã xuất hiện từ lúc nào. Sắc mặt Sở Từ lúc này vô cùng nghiêm nghị, y ra hiệu cho Trương Văn Hải mau ngậm miệng lại rồi quay sang kêu Phương Tấn Dương đi theo y rời khỏi chỗ này.+

Giữa lúc đám đông đang sục sôi phẫn nộ, ba người bọn y lặng lẽ rời khỏi quảng trường. May sao mọi người vẫn chưa rõ mặt mũi Phương Tấn Dương ra sao, bằng không hôm nay hắn e rằng phải hứng chịu trận mưa nước bọt của thiên hạ rồi.+

Đi đến một góc hẻo lánh khuất người, Trương Văn Hải mới có cơ hội mở miệng: "Sở huynh, vừa rồi cớ gì huynh lại bịt miệng ta, không để ta giải thích minh oan cho Tấn Dương?"+

"Bây giờ huynh có nói thì họ có lọt tai được chữ nào không?" Sở Từ lên tiếng chặn lại: "Đến lúc đó càng phân trần càng thêm rối ren, nói không chừng trong lúc kích động còn xảy ra xô xát rồi đánh nhau là điều khó tránh khỏi. Trương huynh, huynh dẫu có tài khẩu chiến đàn nho như Gia Cát Khổng Minh thì liệu có được sức mạnh vạn người không địch nổi như Lữ Phụng Tiên chăng?"+

Y nói tiếp: "Nơi đó là ngay trước cổng huyện nha, đám sĩ tử này náo loạn như vậy một lát nữa chắc chắn sẽ kinh động đến các vị quan trên. Chúng ta cứ đợi đến trước mặt vị phụ mẫu chi dân mà giãi bày nỗi oan ức, chẳng phải sẽ tốt hơn hả? Huống hồ, Phương huynh vốn là người được chính tay Huyện lệnh đại nhân chọn trúng."+

Đám đông ngoài kia hô hoán "bất công", còn đòi kéo nhau đi "khóc miếu Khổng Tử", hành vi này rõ ràng là đang hoài nghi nhãn quan của các quan giám khảo và đồng thời thách thức uy nghiêm của vị quan đứng đầu huyện.+

Bên ngoài, người tụ tập mỗi lúc một đông, ngay cả những kẻ trượt kỳ thi Huyện cũng kéo đến chung vui, rêu rao rằng khoa cử gian lận, chính vì Phương Tấn Dương chiếm mất một chỗ nên mới khiến bọn họ bị đánh trượt.+

Trong huyện nha, các vị quan viên vốn đang nghỉ ngơi, vừa nghe sai nha vào bẩm báo tình hình thì Huyện lệnh là người đầu tiên sầm mặt khó chịu.+

"Đám học trò này thật là vô phép vô thiên! Dám tụ tập làm loạn ngay trước công đường, giờ lại còn cả gan chất vấn quan giám khảo, mau bắt mấy kẻ cầm đầu kích động lại cho ta!"+

Các vị quan giám khảo từ phủ thành xuống hiện đang có mặt đông đủ, nếu không dẹp yên được chuyện này chẳng phải sẽ tự bôi tro trát trấu vào mặt mình à? Hơn nữa đám người kia vẫn chưa đậu Tú tài, chỉ là thân phận thường dân áo vải nên có bắt cũng chẳng sao.+

"Đại nhân, làm vậy e là không ổn. Nếu ngoài cửa chỉ có dăm ba thí sinh thì chúng ta còn có thể giết gà dọa khỉ. Nhưng nay bên ngoài đã tụ tập đến hơn trăm con người, nếu thẳng tay bắt bớ kẻ làm loạn, sợ rằng trong lúc phẫn nộ đám đông sẽ làm ra những chuyện thiếu lý trí. Đến lúc đó tình thế chuyển biến xấu rồi càng khó bề dàn xếp."+

Vị sư gia vội vàng can ngăn. Tiền đồ và gia quyến của ông ta đều gắn chặt vào chiếc ghế của Huyện lệnh, tuyệt đối không thể để vị quan phụ mẫu này phạm phải sai lầm.+