Chương 28: Một chiêu "gậy ông đập lưng ông"

Khi Sở Từ đặt chân tới Trương gia đại trạch, Trương Văn Hải đang ở trong phòng say sưa đàm đạo với lời lẽ đầy vẻ đắc ý và tự mãn. Xem chừng chuyến "tìm sâu chọn vết" tại thư viện Khải Sơn ngày hôm nay của hắn đã gặt hái được thành công vang dội.+

"Sở huynh! Cuối cùng huynh cũng về rồi, làm tiểu đệ đợi mãi!"+

Trương Văn Hải vừa thấy bóng dáng Sở Từ đã vội vã chạy ra tận cửa nghênh đón với gương mặt không giấu nổi vẻ phấn khích. Hắn kéo tay Sở Từ vào trong, nhiệt tình giới thiệu: "Sở huynh, vị này là bằng hữu thâm giao của ta ở thư viện Khải Sơn, tên gọi Phương Tấn Dương. Tấn Dương huynh, đây chính là Sở tú tài mà ta thường hay nhắc với huynh, Sở Từ."+

Phương Tấn Dương này trông dáng vẻ có phần gầy yếu, sắc mặt nhợt nhạt thiếu sức sống dù đang ngồi trong gian phòng ấm áp, thi thoảng hắn lại khẽ khẽ ho vài tiếng. Ánh mắt hắn mang theo ý cười, quan sát Sở Từ rồi lên tiếng: "Danh tiếng của Sở tú tài ở thôn Trường Khê, tại hạ đã nghe qua từ lâu mà lòng thầm kính ngưỡng. Hôm nay mới có dịp diện kiến, quả thật là thỏa nguyện mong chờ."+

Sở Từ khiêm tốn đáp lễ: "Phương huynh quá khen rồi. Tại hạ cũng chỉ là kẻ phàm phu tục tử mà thôi, e rằng sẽ khiến huynh phải thất vọng."+

Hai người khách sáo chào hỏi, trong lòng đều nảy sinh ấn tượng tốt về đối phương. Sau một hồi trò chuyện, Sở Từ mới dần hiểu ra nguyên cớ vì sao Trương Văn Hải lại vui mừng ra mặt tới vậy.+

...+

Chuyện là hôm nay Trương Văn Hải tới thư viện Khải Sơn, vốn dĩ vẫn vấp phải những lời giễu cợt và xem thường từ đám đồng môn như mọi khi. Nhưng điều khiến mọi người kinh ngạc là thay vì nổi trận lôi đình, hắn lại thản nhiên đề nghị cùng bọn họ thi thố học vấn.+

Cuộc so tài này đã khiến đám thư sinh kia phải thay đổi hẳn cái nhìn về hắn. Trương Văn Hải vốn nổi danh là kẻ "đầu gỗ", làm việc gì cũng chậm chạp như sên bò, vậy mà nay bỗng dưng như được khai thông kinh mạch. Từ việc đối đáp Thiếp Kinh, Mặc Nghĩa trôi chảy như nước chảy mây trôi, cho tới những nan đề trong Cửu Chương Toán Thuật cũng chẳng làm khó được hắn.+

Qua mấy vòng đối chiến, tuy Trương Văn Hải chưa giành thắng lợi hoàn toàn nhưng cũng đủ khiến đám người kia muối mặt. Bọn họ không phục, nhất quyết đòi so tài thêm vài hiệp nữa.+

Trương Văn Hải cười nói: "Vừa rồi mấy hiệp đã ngốn hết phân nửa thời gian, nếu cứ tiếp tục thì e là phải so tới tận đêm khuya mất."+

"Ngươi sợ rồi hả?" Một môn sinh vừa thua Trương Văn Hải ở phần giải đề Cửu Chương gào lên.+

"Sợ thì không sợ, chỉ là ta có cách đơn giản hơn để phân cao thấp. Nếu cả thư viện này không ai làm được, các người phải cúi đầu xin lỗi ta." Trương Văn Hải bày ra vẻ mặt đắc thắng.+

"Lớn lối! Nếu có người làm được, ngươi phải quỳ xuống dập đầu tạ lỗi với bọn ta?" Đám thư sinh kia rõ ràng đã bị khích tướng.+

Phương Tấn Dương đứng bên cạnh, nét mặt lộ vẻ giận dữ: "Như vậy có quá đáng lắm không? Chỉ là tỷ thí giữa đồng môn, hà tất phải dùng lời lẽ nhục mạ người khác?"+

"Vậy thì kêu hắn thừa nhận mình không dám so tài đi, việc gì phải bày đặt nói khoác không biết ngượng miệng!" Kẻ nọ tiếp tục dùng lời lẽ châm chọc.+

"So thì so, ai sợ các người!" Trương Văn Hải quả nhiên bị "chọc giận" tới đỏ mặt.+

"Được, ngươi ra đề đi."+

Trương Văn Hải nhìn đám đông đang hừng hực tự tin rồi đột ngột nở một nụ cười rạng rỡ. Cái góc độ nhếch môi và thần thái ấy, nhìn sao cũng thấy phảng phất cái điệu bộ "phúc hắc" của Sở Từ.+

"Đề bài rất đơn giản. Ta có một cây bút lông, nếu ở đây có ai có thể bước qua nó, ta tình nguyện nhận thua."+

"Đề này không tính! Nếu cây bút lông của ngươi dài tới trượng*, làm sao chúng ta bước qua nổi?"+

(* Trượng = 10 thước = ~ 3 -4m)+

"Chỉ là một cây bút bình thường thôi, lẽ nào các người lại sợ?" Trương Văn Hải rút từ trong ngực áo ra một cây bút lông sói, độ dài chưa đầy một sải tay, ngay cả đứa trẻ cũng có thể bước qua dễ dàng.+

Xung quanh rộ lên tiếng cười nhạo, sự căng thẳng trong lòng mọi người đều tan biến. Bọn họ cứ ngỡ Trương Văn Hải định giở trò gian lận gì, ai dè lại là cái đề bài ngớ ngẩn này? Có người còn lén cười thầm, cho rằng Trương Văn Hải đọc sách tới mụ mẫm cả đầu óc rồi.+

"Mau đặt bút xuống đi, để bọn ta bước qua cho ngươi xem."+

Trương Văn Hải chẳng buồn để tâm đến những lời ồn ào đó. Hắn thản nhiên cầm bút đi về phía tường vây, đặt cây bút sát vào góc tường, rồi quay lại mỉm cười: "Mời, ai sẽ là người bước qua đầu tiên đây?"+

...+

Nhớ lại chuyện xảy ra ngày hôm nay, Trương Văn Hải không kìm được mà lại bật cười sảng khoái một trận. Sở Từ ngồi bên cạnh cũng thầm tán thưởng trong lòng, quả là một pha "diễn sâu" cực kỳ xuất sắc!+

Đêm ấy dưới ánh đèn dầu leo lét, Sở Từ lấy đề bài mà Tần phu tử đã giao ra xem. Trên giấy viết: "Tiết đông đại hàn, tuyết rơi ba ngày không dứt, đường xá nghẽn lối, gia súc chết gục giữa đàng cùng dân chúng đói khổ lầm than. Kẻ làm quan lúc ấy nên hành sự ra sao?"+

Đề bài này quả thật rất hợp với tình cảnh hiện tại. Đang giữa mùa đông giá rét, tuy nơi này chưa có tuyết rơi nhưng tiết trời đã lạnh thấu xương.+

Ở thời cổ đại, thiên tai luôn là nỗi khiếp sợ cực hạn. Có lần Sở Từ ngồi nghe bà con lối xóm tán gẫu, họ kể rằng năm nọ vào mùa đông có một toán người ở gần phủ thành đi đón dâu. Chẳng ngờ giữa đường tuyết đổ xuống không ngừng, cả đoàn người bị vây khốn trong một ngôi miếu đổ nát. Tới khi tuyết tan, người nhà đi tìm thì phát hiện từ đoàn đón dâu tới đưa dâu, hơn ba mươi mạng người đều đã chết cóng.+

Thảm án kinh hoàng ấy đã gieo vào lòng dân chúng một nỗi sợ hãi ám ảnh về mùa đông, suốt mấy năm sau đó hiếm có đôi uyên ương nào dám tổ chức cưới hỏi vào tiết này.+

Sở Từ trầm tư một hồi lâu, sau đó mới hạ bút viết: "Đông về tuyết lớn, thiên tai dị thường tất có dấu vết để lại. Tục ngữ có câu: 'Mây cao che trời, tuyết rơi lả tả'. Kẻ làm quan nếu biết lắng nghe, quan sát rộng khắp, ắt có thể sớm sai dịch gõ chiêng trống báo động cho dân để nhằm giảm thiểu thương vong và tổn thất... Nếu như tai ương đã xảy ra, việc đầu tiên của bậc dân chi mẫu là phải hỏa tốc đưa thư báo cáo cấp trên, đồng thời mở kho lương cứu tế nạn dân. Đợi khi tuyết tạnh, còn phải dùng kế 'lấy công thay chẩn', điều động thanh niên trai tráng dọn dẹp tuyết đọng và khai thông đường xá. Phàm là gia súc chết vì giá rét, cần phải chôn cất tại chỗ, tuyệt đối không được bỏ mặc..."+

Sở Từ viết một mạch không ngừng tay, chữ nghĩa tuôn chảy rào rạt. Viết xong, y cầm tờ giấy lên khẽ thổi cho vết mực mau khô rồi bắt đầu một công đoạn "vĩ đại" khác là đếm chữ.+

Học sinh thời hiện đại khi nhìn thấy yêu cầu bài văn không dưới 800 chữ thường sẽ thấy hoa mắt chóng mặt. Nhưng khoa cử thời cổ đại lại có quy định khác, họ coi trọng sự súc tích và tinh gọn, thường hạn chế bài thi trong vòng 500 chữ.+

Sở Từ đếm đi đếm lại rồi không khỏi ngẩn ngơ. Y cảm thấy mình vẫn còn bao điều muốn nói, vậy mà số chữ đã lên tới hơn bảy trăm rồi.+

Y đặt tờ giấy xuống mà thở dài một tiếng thườn thượt, lần đầu tiên nhận ra rằng "viết lách quá tay" cũng là một loại tội lỗi. Y thầm nhắc nhở bản thân: "Đây không phải là viết luận văn! Không được quá 500 chữ! Quá chữ là trượt vỏ chuối! Nhớ kỹ, phải nhớ kỹ!"+

Sau khi tự răn mình xong, y lại cầm bút lên và trên giấy xóa xóa sửa sửa, lược bỏ những lời lẽ không cần thiết, uốn nắn những câu văn cứng nhắc trở nên uyển chuyển và nhu hòa hơn. Mãi tới khi trăng đã treo cao giữa trời, y mới chợp mắt đi ngủ.+

Gà đã gáy quá ba phen nhưng cửa phòng Sở Từ vẫn đóng chặt. Trương Văn Hải định bước lên gõ cửa thì bị Phương Tấn Dương ngăn lại.+

"Văn Hải, chúng ta đường đột quấy rầy vầy e là không ổn chăng? Hơn nữa Sở huynh vẫn chưa chính thức đồng ý truyền thụ bí pháp Ngũ Cầm Hí cho ta, hay là hôm nay cứ tạm gác lại, đợi khi nào Sở huynh thuận ý hãy hay."+

"Tấn Dương huynh đừng ngại. Sở huynh là người rộng lượng, bộ Ngũ Cầm Hí này huynh ấy không chỉ dạy cho ta mà ngay cả Tiểu Chanh Tử cũng từng theo tập vài ngày rồi. Thân thể huynh vốn suy nhược, nếu học được môn này thì chắc chắn sẽ có ích rất nhiều."+

Phương Tấn Dương thoáng dao động. Nhớ lại những kỳ thi huyện trước đây, gặp lúc trời đông giá rét là cơ thể hắn không chịu nổi sương gió, lần nào cũng chỉ gắng gượng được nửa ngày là phải khiêng ra khỏi trường thi.+

Người nhà tuy xót xa nhưng chưa từng một lời oán trách, chỉ có bản thân hắn là luôn canh cánh trong lòng nỗi buồn bực khôn nguôi vì bởi rõ ràng những đề bài ấy hắn đều có thể hoàn thành tốt.+

Trong lúc Phương Tấn Dương còn đang lưỡng lự, Trương Văn Hải đã nhanh nhảu tiến lên gõ cửa. Sau một thời gian dài chung sống, Trương Văn Hải đã nắm rõ như lòng bàn tay thói quen sinh hoạt của Sở Từ.+

Nghe tiếng "thình thịch" ngoài cửa, Sở Từ nhắm mắt thở dài rồi lồm cồm ngồi dậy tìm quần áo.+

"Sở huynh, Tấn Dương huynh sức khỏe không tốt, huynh có thể cho huynh ấy luyện tập Ngũ Cầm Hí cùng chúng ta được không?" Trương Văn Hải vừa thấy Sở Từ ra cửa đã vội vàng hỏi han.+

Sở Từ đưa mắt nhìn Phương Tấn Dương đang đứng phía sau với vẻ mặt đầy ngượng nghịu mà mỉm cười nói: "Tất nhiên là được, ai muốn học ta đều sẵn lòng. Ngày trước thần y Hoa Đà sáng tạo ra bộ công pháp này, ắt hẳn cũng mong muốn nó được phổ biến rộng rãi để cứu giúp mọi người."+

Nghe vậy, cả Trương Văn Hải và Phương Tấn Dương đều vui mừng khôn xiết mà liền theo Sở Từ vào phòng. Trương Văn Hải vừa vào tới nơi đã thành thục cởi bỏ y phục, chỉ chừa lại hai lớp áo mỏng rồi bắt đầu vung tay múa chân làm các động tác khởi động. Phương Tấn Dương đứng bên cạnh nhìn mà trố mắt ngoác miệng, hắn trước nay chưa từng cởi áo tháo thắt lưng trước mặt người ngoài bao giờ.+

"Tấn Dương huynh, huynh còn đứng đó làm gì? Mau cởi bớt áo ra rồi khởi động đi. Đợi tới khi hơi nóng tỏa khắp người mới ra ngoài luyện Ngũ Cầm Hí, như vậy mới đảm bảo không bị nhiễm phong hàn."+

Phương Tấn Dương cứ ngập ngừng mãi, đôi tay đặt trên vạt áo rồi chẳng biết có nên cởi hay không. Sở Từ thấy vậy bèn lên tiếng: "Phương huynh chỉ cần cởi bỏ lớp áo khoác bên ngoài là được rồi. Cơ thể huynh vốn suy nhược, cứ từ từ thôi mà không nên nôn nóng."+

Nghe vậy, Phương Tấn Dương như trút được gánh nặng trong lòng. Hắn cẩn thận cởi áo khoác, xếp lại ngay ngắn rồi mới bước tới bên cạnh Trương Văn Hải, bắt đầu làm theo những động tác có phần kỳ quặc kia.+

Sau khi làm ấm cơ thể xong xuôi, cả ba cùng ra sân tập Ngũ Cầm Hí. Trương Văn Hải lúc này múa may đã ra dáng ra hình lắm rồi. Phương Tấn Dương ban đầu còn cảm thấy khí lạnh bủa vây, cổ họng ngứa ngáy trực tuôn cơn ho nhưng khi cơ thể bắt đầu vận động, hắn chợt nhận ra mọi chuyện cũng không tới mức khó chấp nhận như mình tưởng.+

Trong ba người, Trương Văn Hải là kẻ có thể chất tốt nhất. Sau một bài Ngũ Cầm Hí mà mồ hôi hắn vã ra như tắm. Tiểu Chanh Tử đã sớm chuẩn bị sẵn nước ấm, chỉ chờ hắn vào tắm táp cho sạch sẽ.+

Sở Từ cũng lấm tấm mồ hôi mỏng, chỉ cần lau sơ qua là ổn. Riêng Phương Tấn Dương thì sắc mặt có phần hồng nhuận hơn trước nhưng trên người lại chẳng có lấy một giọt mồ hôi. Gã sai vặt túc trực bên cạnh thấy chủ tử vừa dừng tay đã lập tức choàng áo khoác lên người hắn, chỉ sợ hắn trúng gió mà lâm bệnh.+

"Làm Sở huynh chê cười rồi. Từ ba năm trước sức khỏe của ta đã sa sút, người nhà trông chừng kỹ tới mức phát sợ." Phương Tấn Dương cười khổ, dường như sợ Sở Từ đánh giá mình là kẻ yếu đuối thái quá.+

"Trước đây Phương huynh có từng bị nhiễm lạnh nặng lần nào không?"+

"Chưa từng" Phương Tấn Dương lắc đầu: "Ta cũng chẳng mắc bệnh gì hiểm nghèo. Mỗi lần đại phu bắt mạch đều không tìm ra căn nguyên, chỉ kê cho ít thuốc bổ ôn hòa để uống dần thôi."+

"Cổ nhân nói thuốc có ba phần độc. Phương huynh cũng không nên lạm dụng quá nhiều, tránh để dược tính tích tụ trong người." Sở Từ khuyên nhủ.+

"Quả đúng như vậy, một lão đại phu mà ta quen cũng nói vậy." Phương Tấn Dương mỉm cười đáp: "Có điều nếu không có những thang thuốc bổ ấy, e là ngay cả việc ra khỏi cửa đối với ta cũng là điều khó khăn."+

Sở Từ quan sát kỹ, vẫn cảm thấy Phương Tấn Dương không tới mức suy kiệt như vẻ ngoài. Tuy nhiên, tới đại phu còn không tìm ra bệnh thì y cũng chẳng tiện đoán mò. Y thầm nghĩ có lẽ Phương huynh đây thuộc diện "kém khỏe mạnh" do được gia đình bao bọc quá mức, khiến hăn trông lúc nào cũng như cánh hoa trước gió vậy.+

Đúng lúc Trương Văn Hải bước tới, cuộc trò chuyện giữa hai người cũng tạm dừng tại đó.+

Dùng xong bữa sáng, Sở Từ mang theo bài văn đã dày công chỉnh sửa đêm qua, một lần nữa hướng về phía Huyện Học.+

Lần này y tới đúng lúc các môn sinh đang vào giờ học. Tần phu tử cũng đang ngồi trong một gian giảng đường truyền thụ kiến thức. Sở Từ lững thững đi dạo vòng quanh quan sát, dáng vẻ chẳng khác nào một giám học đang đi tuần tra lớp học vậy.+

"Sở Từ, trò làm gì ở đây vậy?"+

Sở Từ giật mình quay lại, hóa ra là Khổng Sơn Trưởng cùng một lão giả đang đứng dưới gốc cây tịch mai nhìn mình.+

Y thoáng chút bối rối rồi vội tiến đến trước mặt Khổng sơn trưởng, chắp tay hành lễ với cả hai rồi thưa: "Thưa sơn trưởng, học sinh hôm nay tới là để thỉnh giáo việc học với Tần phu tử. Thấy phu tử đang bận giảng bài, không tiện quấy rầy nên học sinh mới đi dạo xung quanh một lát. Nếu có điều gì vi phạm quy định của học viện, xin sơn trưởng cứ trách phạt."+

Khổng sơn trưởng ôn tồn nói: "Không sao, chỉ cần trò đừng đứng quá gần gây xao nhãng việc đèn sách của họ là được."+

"Đa tạ sơn trưởng." Sở Từ nói xong liền định cáo lui để không làm phiền hai tiền bối trò chuyện. Nào ngờ lão giả kia đột nhiên tỏ vẻ hứng thú, cất lời hỏi: "Vị lão hữu này, tập bản thảo trên tay trò, không biết lão phu có thể mạn phép thưởng lãm đôi chút chăng?"+

Nghe hai tiếng "lão hữu", Sở Từ không khỏi có chút dở khóc dở cười. Nhưng quy củ bản triều vốn dĩ là vậy: hễ ai đã có công danh Tú tài, không kể tuổi tác lớn nhỏ đều được gọi là "lão hữu"; kẻ chưa có công danh, dù tóc đã bạc trắng thì cũng chỉ được gọi là "tiểu hữu" mà thôi.+

"Dạ thưa, tất nhiên là được. Được lão tiên sinh hạ cố chỉ giáo, ấy là vinh hạnh của Sở Từ."+