Chương 21: Phê Thư Hào (Số hiệu xuất bản)

Sở Từ ra thêm hơn mười đạo đề Mặc Nghĩa trên giấy, thỏa mãn ham muốn "cày đề" của Trương Văn Hải. Sau khi đưa bài thi cho hắn, y dặn dò một tiếng rồi ôm một cuộn tranh rời nhà.+

Y muốn đi tìm Lục chưởng quầy, trước là để giao tranh mà sau là bàn bạc về tính khả thi của việc xuất bản tập đề thi này.+

Lục chưởng quầy hôm nay cũng ở tiệm sách nhưng không đứng quầy mà đang ở hậu viện phơi nắng. Sở Từ được Hổ Tử dẫn vào trong, thấy Lục chưởng quầy đang ngồi trên ghế bập bập bênh, tay cầm một quyển thoại bản xem đến nhập thần.+

"Khụ khụ," Sở Từ khẽ ho một tiếng ra hiệu. Thấy Lục chưởng quầy quay đầu lại, y mới lên tiếng: "Tại hạ không mời tự đến, làm kẻ ác quấy nhiễu thanh tĩnh của Lục chưởng quầy, mong ngài lượng thứ cho."+

"Sở tú tài nói đi đâu vậy, khách quý như ngài, lão phu có mời cũng khó, ngài đến đây là lão phu vui mừng khôn xiết rồi. Mau mời ngồi, sẵn tiện nếm thử trà Phổ Nhĩ ta mới có được, xem hương vị ra sao."+

Sở Từ nâng chén trà nhỏ lên rồi đưa lên mũi ngửi hương thơm, sau đó mới nhấp một ngụm và chậm rãi cảm nhận. Một lúc sau, y khen: "Hương thuần mượt mà, vào miệng ngọt hậu, đúng là trà ngon."+

Vật mình đắc ý được người khác khẳng định, Lục chưởng quầy cười đến híp cả mắt.+

Ông biết ngay Sở tú tài này có phẩm vị cao hơn hẳn người thường mà.+

"Lục chưởng quầy, tại hạ đến hôm nay là để giao tranh."+

"Đã vẽ xong rồi à? Sở tú tài thật đúng là thần tốc, mới có ngày thứ tư thôi mà. Bức tranh đâu, có thể cho lão phu chiêm ngưỡng một chút không?"+

"Đương nhiên là được, mời ngài."+

Sở Từ chậm rãi mở bức tranh cuộn tròn ra. Trong tranh, một nữ tử mắt ngọc mày ngài, dáng vẻ kiều nhu uyển chuyển, khoác trên mình bộ hồng y nhu nhược động lòng người. Nàng chậm bước giữa rừng mai, sắc đỏ sắc trắng đan xen và toát lên vẻ siêu phàm thoát tục.+

Lục chưởng quầy nhìn đến ngây người, tâm tình hồi lâu không thể bình tĩnh. Một lúc sau, ông mới nói: "Sở tú tài, bức Mỹ Nhân Đồ này của ngài thật là hình thần kiêm cụ, lão phu nhìn mà cũng phải sững sờ."+

Phong cách tranh đương thời phần lớn chú trọng "ý" hơn "hình", kiểu vẽ chấp nhất vào từng đường nét chân thực như Sở Từ chắc chắn sẽ không được lòng giới họa đàn hàn lâm. Tuy nhiên đối với dân chúng bình thường, bức tranh này sống động như người thật, nhìn vào chỉ thấy đẹp đến nao lòng!+

Sở Từ cuộn bức tranh lại đặt sang một bên rồi nói với Lục chưởng quầy: "Hôm nay ngoài việc giao tranh, tại hạ còn có một chuyện muốn thương lượng với ngài."+

"Sở tú tài cứ việc nói."+

"Ta muốn xuất bản một tập đề thi, không biết quy củ của hiệu sách ở huyện thành ra sao?" Sở Từ thăm dò trước về quy trình xuất bản.+

"Tập đề thi à? Cái này hay đó! Mỗi lần tiệm của ta nhập được Huyện Đề Thi Tập về là đều cung không đủ cầu. Chỉ tiếc số bản phát hành trong huyện có hạn, ta toàn phải thuê thư sinh chép tay lại. Nếu ngài tự ra đề tập, chúng ta sẽ in ấn nhiều một chút, đến lúc đó tiệm sách nhất định sẽ kiếm được một món lớn."+

Ánh mắt Lục chưởng quầy nhìn Sở Từ bỗng trở nên nồng nhiệt tới mức khiến người ta phát khiếp. Ông không ngờ lúc trước tình cờ gặp được ở sạp viết thư thuê, nay lại mang về cho tiệm sách một "cây rụng tiền" cỡ này.+

Sở Từ bật cười. Y tự tin vào bản thân đã đành, không ngờ Lục chưởng quầy còn đặt kỳ vọng vào y lớn hơn nữa.+

Nghe ông nói vậy, y hiểu việc khắc bản in ấn đề tập chắc không có vấn đề gì, chỉ cần về nhà tập trung ra đề cho tốt là được.+

Sau khi Sở Từ rời đi, Lục chưởng quầy không dám chậm trễ mà hô lớn gọi người chuẩn bị xe, rồi ôm lấy hộp đựng tranh vội vã lên huyện thành.+

Huyện lỵ Viên Sơn cách trấn Bình An chừng bảy tám mươi dặm, Lục chưởng quầy khởi hành ngay lúc này thì vẫn kịp vào thành trước khi cửa quan đóng lại.+

Sau một hồi bôn ba lao lực, xe ngựa cuối cùng cũng dừng trước cửa hiệu sách lớn. Lục chưởng quầy đưa cho người gác cổng ít tiền lẻ nhờ thông báo, còn mình thì đứng chờ ở cửa.+

Người gác cổng nhanh chóng quay lại rồi dẫn Lục chưởng quầy vào trong.+

Ông ôm bức tranh đi vào, liếc mắt đã thấy Hoàng quản sự của hiệu sách đang ngồi uống trà cùng người khách lần trước.+

"Chào Hoàng quản sự, chào Từ lão gia. Chuyện lần trước hai vị dặn dò lão phu đã làm xong, hôm nay đặc biệt tới dâng tranh, hy vọng không quấy rầy nhã hứng của nhị vị."+

"Lục chưởng quầy khách khí rồi. Nếu không có lão trượng nghĩa tương trợ, ta có muốn mời vị 'Thiên Ngoại Lai Khách' kia một lần cũng không biết tìm người ở đâu." Vị Từ lão gia kia cười lớn sảng khoái.+

Hoàng quản sự thì thần sắc vẫn điềm nhiên, dù sao với Lục chưởng quầy thì lão ta là cấp trên trực tiếp nên không cần phải quá giữ kẽ. "Lão nói đến dâng tranh, vậy tranh đâu?"+

"Tranh ở ngay đây, mời hai vị xem thử." Lục chưởng quầy lấy bức tranh từ trong hộp gỗ dài ra.+

Từ lão gia có chút kích động, ông cố kìm nén cảm xúc rồi khẽ gật đầu: "Tốt."+

Lục chưởng quầy chậm rãi mở cuộn tranh, một nữ tử áo đỏ hiện ra trước mắt mọi người. Từ lão gia vừa nhìn thấy, bỗng nhiên lão lệ tung hoành và ánh mắt tràn đầy sự hoài niệm.+

Hoàng quản sự cũng lộ rõ vẻ kinh ngạc, tựa như vừa nhìn thấy một thứ gì đó vô cùng phi thường.+

Lục chưởng quầy không rõ nguyên do, nhìn biểu hiện của hai người họ thì thầm hiểu rằng chuyện này vốn không đơn giản như ông tưởng.+

Ban đầu ông cứ tưởng Từ lão gia chỉ đơn thuần là ái mộ họa kỹ của Sở tú tài nên muốn cầu một bức về thưởng thức, giờ xem ra, bức tranh này ẩn chứa những bí mật không người nào hay biết.+

Thần sắc Từ lão gia dần khôi phục bình thường, ông lau nước mắt nơi khóe mắt rồi nói: "Từ mỗ nhất thời thất thố, khiến hai vị chê cười. Bức họa này vẽ cực tốt, Từ mỗ chưa từng thấy qua bức nào chân thực tới nhường này."+

"Vị 'Thiên Ngoại Lai Khách' kia quả thực có chút tài vẽ vời." Hoàng quản sự cũng khen ngợi một câu.+

Từ lão gia nhận bức họa từ tay Lục chưởng quầy, sau đó gỡ một túi bạc trên người đưa qua: "Chút tâm ý nhỏ, mong Lục chưởng quầy chuyển giao cho vị họa sư kia làm tiền nhuận bút."+

Lục chưởng quầy không nhận ngay mà dáng vẻ có chút muốn nói lại thôi.+

"Lục chưởng quầy có gì khó xử, cứ việc nói ra xem sao."+

"Ai, ngày ấy ta hướng y cầu tranh, vị 'Thiên Ngoại Lai Khách' kia biết được là Hoàng quản sự của hiệu sách đích thân tiếp đãi nên đã sảng khoái đồng ý ngay. Y vốn là người đọc sách mà thân mang công danh tú tài, vì muốn tạo phúc cho học tử các nơi nên định ra một quyển đề tập cho họ luyện tập." Lời đã nói đến mức này, những người ngồi đây đều là kẻ thông minh nên tự nhiên hiểu rõ ý đồ của Lục chưởng quầy.+

Từ lão gia liếc mắt nhìn Hoàng quản sự rồi khẽ gật đầu.+

Hoàng quản sự liền lên tiếng: "Xem ra y đang lo lắng về vấn đề thư hào chăng? Những việc tạo phúc cho dân sinh xã tắc thế này đương nhiên càng nhanh càng tốt. Ta sẽ trình báo công văn, sớm phê một danh ngạch xuống dưới."+

Lục chưởng quầy đại hỉ, đứng dậy chắp tay nói: "Hai vị lão gia quan tâm dân sinh như vậy, thật là phúc phận của bá tánh huyện Viên Sơn ta, tại hạ thay mặt 'Thiên Ngoại Lai Khách' cảm tạ nhị vị."+

"Tiền nhuận bút này cứ nhận lấy đi, y là một học sinh, sinh hoạt hẳn có nhiều chỗ không dễ dàng, chúng ta tự nhiên không thể khoanh tay đứng nhìn."+

Tục ngữ có câu: "Tú tài nghèo, cử nhân giàu". Một tú tài mà phải đi vẽ tranh minh họa kiếm sống thì gia cảnh nhất định là bần hàn. Lục chưởng quầy từ chối không được mà đành phải nhận lấy.+

Đợi Lục chưởng quầy rời đi, Hoàng quản sự mới hỏi: "Từ huynh, sao huynh lại giúp y phê thư hào?" Năm mươi lượng bạc đổi lấy một bức tranh đã là quá đủ rồi.+

"Có thể họa ra dung mạo của tiểu thư nhà ta chân thực tới vậy, dù yêu cầu của y có cao hơn chút nữa lão hủ cũng chấp nhận. Tiểu chủ nhân nhà ta thấy bức tranh này tất sẽ vui mừng. Trước khi qua đời, tiểu thư có để lại thiếp mời của Nghiêm Tế tửu cho ta, dùng nó để xin một cái thư hào trong huyện vẫn còn dư dả." Từ lão gia thở dài.+

Lão gia nhà ông là tiến sĩ năm Gia Hữu thứ mười sáu. Vì không mặn mà với chốn quan trường, ông về quê làm một phú gia nhàn tản. Tiểu thư là con đầu lòng, được lão gia yêu thương hết mực, đích thân dạy đọc sách viết chữ và không dùng lễ giáo thế tục để khắt khe với nàng.+

Năm tiểu thư sáu tuổi, phu nhân sinh hạ một tử rồi qua đời vì băng huyết. Lão gia đau đớn khôn cùng nhưng vì hai đứa trẻ, ông phải gượng dậy, thủ tiết không cưới thêm vợ, một lòng nuôi con khôn lớn.+

Năm tiểu thư mười sáu, nàng theo cha đi du ngoạn, dọc đường cứu được một thư sinh sa cơ sắp chết đói. Lão gia thiện tâm, thấy thư sinh có học vấn nên thu nhận làm đồ đệ và mang về phủ dạy dỗ. Tiểu thư thiên tính rạng rỡ, cùng thư sinh sớm tối bên nhau nảy sinh tình cảm. Lão gia tuy thấy trái lễ nghi nhưng cũng vui lòng tác thành, gả con gái cho hắn.+

Một năm sau khi thành hôn, thư sinh vào kinh ứng thí, khi đó tiểu thư đang mang thai nên ở nhà chờ đợi. Nào ngờ hắn đi biệt tích và không một tin nhắn gửi về. Tiểu thư đau khổ, sinh con xong liền lên kinh tìm phu. Qua lời người thạo tin, nàng tìm đến một phủ đệ đang tổ chức hỉ sự. Người đang chén thù chén tạc, cười nói hồ hởi giữa đám đông chính là phu quân bặt vô âm tín của nàng.+

Tiểu thư muốn đoạn tuyệt quan hệ ngay tại chỗ, không ngờ bị gia đinh áp giải nhốt vào phòng củi. Sau đó nàng mới biết, hắn thi rớt, lúc sầu não đi chùa thì tình cờ cứu được Giai Tuệ quận chúa. Quận chúa nọ nhất kiến chung tình, phụ mẫu quận chúa đành hứa hôn. Việc tiểu thư đại náo khiến cả kinh thành chờ xem kịch vui của nhà quận chúa.+

Cuối cùng, nhà quận chúa nghĩ ra cách để nữ nhi họ tỏ ra rộng lượng, đón tiểu thư về làm "quý thiếp". Khi đó, ai ai cũng tán dương quận chúa có lòng bao dung, xứng đáng làm gương đại phu nhân. Đáng thương cho tiểu thư nhà ông, vốn là chính thất phu nhân danh chính ngôn thuận, nay lại bị giáng thê làm thiếp mà khiến người ta xót xa.+

Không ai biết tiểu thư đã đồng ý thế nào, chỉ biết từ đó nàng không bao giờ cười nữa. Lão gia vì việc này mà u uất, tự trách mình nhìn lầm người hại con, ba năm trước đã buông tay nhân gian. Cách đây không lâu, tiểu thư cũng lâm bệnh qua đời. Nguyện vọng cuối cùng của nàng là được về quê an táng và yêu cầu tiểu thiếu gia phải chịu tang tại đây ba năm mới được về kinh.+

Quyển 《 Tú Nương Truyện 》 không biết do kẻ nào viết, lại ám chỉ chính chuyện này. Đáng thương tiểu thư vừa nằm xuống đã bị kẻ tâm đen bôi nhọ danh dự, miêu tả nàng là phụ nhân không tuân thủ quy củ, tư bôn với nam nhân, đồng thời ca tụng quận chúa thâm minh đại nghĩa và gã thư sinh đa tình.+

Từ quản gia nhìn thấy quyển sách trong thư phòng tiểu thiếu gia thì nổi trận lôi đình, không biết kẻ nào ác độc lại đưa nó cho một đứa trẻ. Nhưng tiểu thiếu gia lại khóc nói:+

"Nữ tử trong tranh minh họa này rất giống mẫu thân. Từ gia gia, con nhớ mẫu thân."+

Từ quản gia nhìn tiểu thiếu gia trắng trẻo mập mạp nay héo hon vì nhớ mẫu thân, lòng thầm chửi rủa gã bạc tình lang kia một vạn lần. Vì tiểu thiếu gia ngày ngày ôm mấy tờ tranh minh họa đó, ông mới phải tìm mọi quan hệ để xin được bức tranh này, một bức tranh còn giống tiểu thư hơn cả tranh minh tranh cũ. Hy vọng tiểu thiếu gia nhìn thấy sẽ nguôi ngoai phần nào.+