Chương 28+29+30

Chương 28: Bịa quá giỏi cũng không được.+

Khi Sở Từ đến đại trạch Trương gia, Trương Văn Hải đang ở trong phòng thao thao bất tuyệt, lời nói đều toát lên vẻ đắc ý, xem ra chuyến đến Thư Viện Khải Sơn hôm nay để "gây sự" của hắn đã thành công mỹ mãn.+

"Sở huynh, huynh cuối cùng cũng cũng về rồi, làm ta đợi mãi!" Trương Văn Hải bước ra cửa đón, trông vô cùng phấn khởi, hắn kéo Sở Từ đi vào trong phòng, nói: "Sở huynh, vị này chính là bạn tri kỷ của ta ở Thư Viện Khải Sơn, tên là Phương Tấn Dương. Tấn Dương, vị này chính là Sở Tú tài mà ta đã nói với huynh."+

Thân thể Phương Tấn Dương hình như có chút yếu ớt, dù ở trong phòng ấm áp thế này mà mặt mũi không chút máu, thỉnh thoảng còn ho khan hai tiếng. Mắt hắn mang ý cười, nhìn Sở Từ nói: "Đã nhiều lần nghe người ta nhắc đến đại danh của Sở tú tài ở thôn Trường Khê, tại hạ ngưỡng mộ đã lâu. Hôm nay có thể được gặp mặt, rốt cuộc tại hạ cũng thoả được nguyện ước bấy lâu."+

"Phương huynh quá khen. Tại hạ chỉ là phàm phu tục tử, còn mong Phương huynh đừng quá thất vọng mới phải."+

Hai người chào hỏi lẫn nhau, đều có ấn tượng tốt về đối phương.+

Sở Từ trò chuyện với hai người một hồi, mới biết vì sao Trương Văn Hải vui mừng  vậy.+

...+

Hôm nay Trương Văn Hải đến Thư Viện Khải Sơn, đương nhiên là cũng giống như trước đây bị đám học sinh chế giễu. Điều khiến mọi người bất ngờ là hắn chẳng những không nổi giận, ngược lại còn đề nghị so tài học vấn với họ.+

Lần tỷ thí này khiến tất cả đều phải nhìn hắn bằng con mắt khác. Trương Văn Hải ngày thường tựa như một khối du mộc ngật đáp*, bất kể làm cái gì cũng rất chậm chạp, hiện giờ giống như thông suốt, Thiếp Kinh Mặc Nghĩa đối đáp trôi chảy không nói, ngay cả đề khó trong Cửu Chương cũng không làm khó được hắn.+

*Du mộc ngật đáp: Ý tứ kiên ngạnh như khúc gỗ, tư tưởng ngoan cố.+

Sau mấy lần đối đáp, Trương Văn Hải mặc dù không toàn thắng, nhưng cũng đủ khiến đám người kia mất mặt. Bọn họ không phục, nhất quyết đòi đấu thêm vài vòng nữa.+

Trương Văn Hải lại cười nói: "Mấy vòng vừa rồi đã tốn quá nửa thời gian, nếu tiếp tục nữa, chỉ sợ phải so đến tận trời tối."+

"Chẳng lẽ ngươi sợ rồi?" Một học sinh kêu lên, là người vừa rồi ở phần Cửu Chương thua Trương Văn Hải.+

"Tất nhiên là không, chỉ là ta có cách đơn giản hơn, nếu từ trên xuống dưới Thư Viện không một ai làm được, các ngươi phải xin lỗi ta." Trương Văn Hải bày ra vẻ mặt đầy đắc ý.+

"Nói khoác mà không biết ngượng miệng! Nếu như có người có thể làm được, ngươi quỳ xuống dập đầu mấy cái với bọn ta, thế nào?" Thư sinh này quả nhiên bị chọc giận.+

"Làm vậy hơi quá đáng rồi đấy? Chỉ là tỷ thí giữa học sinh với nhau, hà tất phải sỉ nhục người khác như thế?" Phương Tấn Dương nói với vẻ mặt hơi tức giận.+

"Vậy hắn thừa nhận bản thân không dám cùng chúng ta tỷ thí thôi, hà tất làm điều thừa, còn nói mạnh miệng như vậy!" Người nọ lấy lời nói kích Trương Văn Hải.+

"So thì so, ai sợ các ngươi!" Trương Văn Hải quả nhiên bị "chọc giận".+

"Ngươi ra đề đi."+

Trương Văn Hải nhìn đám người đầy tự tin trước mặt, nhếch môi cười với bọn họ, từ góc độ cho đến biên độ nụ cười đều mang dáng vẻ cố tình bắt chước Sở Từ.+

"Đề này đơn giản, ta có một cái bút lông, nếu ở đây có người có thể bước qua được nó, ta chịu thua."+

"Đề này không tính, nếu bút lông của ngươi dài cả trượng thì bọn ta bước qua kiểu gì?"+

"Chỉ là bút bình thường mà thôi, các ngươi chẳng lẽ sợ rồi?" Trương Văn Hải lấy từ trong ngực áo ra một cây bút lông sói, chỉ dài chừng cánh tay trẻ con, ngay cả là một đứa trẻ cũng có thể dễ dàng bước qua nó.+

Xung quanh lập tức vang lên một tràng cười, trái tim đang treo lơ lửng của mọi người cũng thả lỏng xuống. Bọn họ vốn tưởng Trương Văn Hải này muốn giở trò âm hiểm gì, ai ngờ cũng chỉ đến thế mà thôi? Thậm chí có người còn nghi ngờ Trương Văn Hải đọc sách đến phát ngốc rồi.+

"Ngươi mau đặt bút xuống đi, để bọn ta bước qua."+

Trương Văn Hải mặc kệ tiếng ồn ào của bọn họ, bình thản mà cầm bút đi đến cạnh chân tường, đem bút đặt ở góc tường, nói: "Nào, ai là người bước qua trước?"+

...+

Trương Văn Hải nhớ tới chuyện hôm nay, không nhịn được cười lớn. Sở Từ cũng âm thầm vỗ tay cho hắn, quả thực là giỏi cái trò làm màu mà!+

Đến đêm, Sở Từ lấy đề Tần phu tử giao ra, phía trên viết: Tuế đông đại hàn, tuyết rơi ba ngày không ngừng, đường xá bị tắc nghẽn, súc vật chết ở trên đường, dân chúng đói khổ, nếu là người làm quan thì nên xử trí thế nào?+

Đề này rất hợp với tình hình hiện tại, bây giờ đang là mùa đông, tuy nơi họ ở vẫn chưa có tuyết, nhưng trời đã rất lạnh.+

Thiên tai thời cổ đại vô cùng đáng sợ, có lần rảnh rỗi Sở Từ nghe người trong thôn trò chuyện, nói rằng mùa đông năm nọ, gần phủ thành có một chàng trai đi đón dâu, ai ngờ trên đường trở về thì tuyết lớn đổ xuống không ngừng, cả đoàn người bị mắc kẹt trong một ngôi miếu đổ nát giữa đường. Đợi đến khi tuyết tan, hai nhà đi tìm thì phát hiện từ đoàn đón dâu đến đoàn đưa dâu hơn hai ba chục người đều đã chết cóng.+

Thảm kịch từng chấn động một thời ấy khiến mọi người vô cùng sợ hãi mùa đông, mấy năm sau đó vào mùa đông số người tổ chức hôn lễ ít đi rất nhiều.+

Sở Từ suy nghĩ một hồi, sau đó cầm bút viết: "Mùa đông tuyết lớn, thời tiết biến đổi bất thường tất có dấu hiệu báo trước. Tục ngữ có câu: Thượng thiên đồng vân, vũ tuyết phân phân*. Người làm quan nếu biết lắng nghe quan sát rộng, có thể sớm sai nha dịch đánh chiêng gõ trống báo cho dân chúng biết để giảm thiểu thương vong và tổn thất... Nếu thiên tai đã xảy ra, việc đầu tiên người làm quan cần làm là phi thư truyền tín báo cáo lên quan trên, kế đến là mở kho lương thực cứu tế nạn dân. Đợi tuyết ngừng, người làm quan nên lấy công đổi lương, lệnh nam tử trai tráng dọn dẹp tuyết đọng, khai thông đường xá. Súc vật chết cóng phải chôn lấp ngay tại chỗ, không được để mặc..."+

*Thượng thiên đồng vân, vũ tuyết phân phân: Vào đông mây đen giăng đầy bầu trời, kia bông tuyết rơi xuống bay lả tả.+

Sở Từ viết liền một mạch rất nhiều mới dừng bút. Anh cầm tờ giấy, thổi thổi vết mực chưa khô, sau đó bắt đầu công trình vĩ đại nhất —— đếm số chữ.+

Học sinh hiện đại khi nhìn thấy bài thi ngữ văn không dưới 800 chữ là thường cảm thấy hoa mắt chóng mặt. Khoa cử thời cổ đại cũng có yêu cầu về số lượng từ, bọn họ coi trọng sự ngắn gọn súc tích nên số chữ trong bài văn thường bị giới hạn trong vòng 500 chữ.+

Sở Từ đếm một chút, rồi ngạc nhiên, anh vốn cảm thấy mình vẫn còn nhiều điều muốn nói vậy mà số chữ đã vượt quá bảy trăm.+

Anh đặt giấy xuống, thở dài một hơi, lần đầu tiên nhận ra giỏi bịa chuyện cũng là một cái tội. Anh lẩm nhẩm trong lòng, đây không phải viết luận văn! Không được vượt quá 500 chữ! Vượt quá sẽ không trúng tuyển! Nhớ kỹ nhớ kỹ!+

Sau khi tự nhủ xong, anh lại cầm bút lên, xóa xóa sửa sửa trên giấy, lược bỏ những câu không quá cần thiết, đổi những lời lẽ quá cứng nhắc thành uyển chuyển hơn một chút, mãi đến khi trăng lên cao, mới buông xuống đi ngủ.+

Gà đã gáy quá ba lần mà cửa phòng Sở Từ vẫn chưa mở. Trương Văn Hải định lên gõ cửa thì bị Phương Tấn Dương ngăn lại.+

"Văn Hải, tùy tiện quấy rầy như vậy có phải không được thích hợp lắm không? Hơn nữa Sở huynh cũng chưa nói sẽ truyền dạy Ngũ Cầm Hí cho ta, hay hôm nay thôi vậy, ngày khác Sở huynh đồng ý ta lại đến."+

"Tấn Dương, không sao đâu. Sở huynh là người rộng lượng, Ngũ Cầm Hí huynh ấy không chỉ dạy ta, ngay cả Tiểu Chanh Tử cũng đã tập theo hai ngày rồi. Sức khỏe huynh không tốt, nếu học được bài này, nhất định sẽ có ích cho huynh."+

Phương Tấn Dương giật mình, lúc Thi Huyện thời tiết rét lạnh, thân thể hắn không chịu nổi, mỗi lần đều chỉ kiên trì chưa đến nửa ngày đã bị đưa ra khỏi trường thi.+

Người nhà tuy bất đắc dĩ, lại chưa từng oán trách hay trách móc hắn nặng nề, nhưng mà trong lòng hắn lại đầy uất khí, rõ ràng những đề bài đó hắn đều biết làm.+

Trong lúc lòng Phương Tấn Dương dao động, Trương Văn Hải đã bước lên gõ cửa. Sau một thời gian dài ở chung, đối với lịch nghỉ ngơi làm việc của Sở Từ hắn đã nắm rõ trong lòng bàn tay.+

Khi tiếng gõ cửa "Cốc cốc cốc" truyền đến, Sở Từ nhắm mắt thở dài một tiếng, sau đó đứng dậy mò tìm quần áo.+

"Sở huynh, Tấn Dương sức khỏe không tốt, huynh ấy có thể cùng huynh luyện Ngũ Cầm Hí không?" Trương Văn Hải vừa thấy Sở Từ bước ra, liền tiến lên dò hỏi.+

Sở Từ nhìn thoáng qua Phương Tấn Dương có chút xấu hổ phía sau, nói: "Đương nhiên có thể, ai muốn thì cứ tự nhiên mà học. Lúc trước thần y Hoa Đà sáng lập bộ công pháp này, hẳn cũng rất vui khi nhìn thấy nó được truyền bá cho mọi người."+

Hai người Trương, Phương nghe vậy đều rất vui mừng, liền đi theo Sở Từ vào phòng. Trương Văn Hải vừa vào cửa, đã thành thạo cởi ra chỉ còn lại hai lớp quần áo, sau đó vung tay múa chân bắt đầu làm động tác khởi động. Phương Tấn Dương nhìn đến trợn mắt há mồm,hắn chưa từng cởi bớt quần áo trước mặt người ngoài.+

"Tấn Dương, huynh mau cởi đi, trước tiên làm động tác khởi động, đợi toàn thân nóng lên rồi hãy ra ngoài luyện Ngũ Cầm Hí, như vậy mới bảo đảm không bị phong hàn."+

Phương Tấn Dương do do dự dự đặt tay lên quần áo, không biết có nên cởi hay không. Sở Từ thấy thế, nói: "Phương huynh chỉ cần cởi áo khoác bên ngoài là được, thân thể huynh yếu, cứ từ từ mà làm."+

Phương Tấn Dương như trút được gánh nặng, cởi áo khoác ra đặt ngay ngắn, sau đó mới cùng Trương Văn Hải làm những động tác quái dị đó.+

Sau khi làm nóng người xong, bọn họ liền ra ngoài đánh Ngũ Cầm Hí. Trương Văn Hải hiện giờ đã là luyện ra hình ra dạng, Phương Tấn Dương ban đầu cảm thấy lạnh không thôi, cổ họng ngứa ran nhưng sau khi vận động hắn lại phát hiện thật ra cũng không khó chịu đến vậy.+

Trong ba người, Trương Văn Hải có thể trạng tốt nhất, luyện xong một bộ Ngũ Cầm Hí, cả người hắn đẫm mồ hôi. Tiểu Chanh Tử đã sớm chuẩn bị xong nước ấm, chờ hắn đi tắm rửa.+

Sở Từ chỉ toát một lớp mồ hôi mỏng, lau người là được. Phương Tấn Dương sắc mặt chỉ hơi ửng đỏ, trên người lại không một chút mồ hôi nào. Người hầu của hắn đứng bên cạnh, thấy hắn dừng lại lập tức khoác áo lên người hắn, sợ hắn nhiễm lạnh rồi lại sinh bệnh.+

"Để Sở huynh chê cười rồi, từ ba năm trước sức khỏe ta đã không tốt, bọn họ lo quen rồi." Phương Tấn Dương cười khổ nói, sợ Sở Từ cho rằng mình là một người yếu ớt.+

"Phương huynh trước đây từng bị nhiễm lạnh sao?"+

"Chưa từng," Phương Tấn Dương lắc đầu, "Ta cũng không bị bệnh gì nặng. Mỗi lần đại phu bắt mạch đều kiểm tra không ra cái gì, chỉ kê cho ta một ít thuốc ôn bổ mà thôi."+

"Có câu nói, thuốc có ba phần độc. Phương huynh vẫn không nên uống quá nhiều thuốc, tránh để dược tính lưu lại trong người." Sở Từ nói.+

"Đúng vậy, một vị lão đại phu ta quen cũng nói như thế." Phương Tấn Dương mỉm cười nói, "Chỉ là nếu không uống thuốc bổ này, chỉ sợ ta ra cửa cũng khó."+

Sở Từ dù nhìn thế nào cũng cảm thấy Phương Tấn Dương không phải người yếu ớt đến mức ấy. Nhưng ngay cả đại phu cũng tìm không ra nguyên nhân, anh cũng không không tiện đoán già đoán non. Thật ra anh cảm thấy Phương Tấn Dương thuộc về nhóm người bán khỏe mạnh*, ước chừng do trong nhà chăm sóc cẩn thận quá mức, nên mới khiến hắn trông có vẻ ốm yếu bệnh tật như vậy.+

*Gốc là 亚健康人群 (Sub-health): thuật ngữ y khoa hiện đại chỉ những người không mắc bệnh lý rõ ràng nhưng cơ thể luôn mệt mỏi, uể oải.+

Sau khi Trương Văn Hải đi tới, hai người dừng đề tài này lại.+

Sau khi ăn sáng xong, Sở Từ mang theo bài văn viết tối qua, lại đến Huyện Học.+

Lần này khi đến nơi các học sinh đang lên lớp, Tần phu tử cũng ngồi ở trong một gian phòng học giảng bài. Sở Từ đi loanh quanh xem xét, rất ra dáng trưởng phòng giáo vụ kiểm tra tình hình dạy học.+

"Sở Từ, em ở đây làm gì?"+

Sở Từ quay đầu nhìn, phát hiện là Khổng sơn trưởng và một lão giả đang đứng dưới một cây lạp mai* nhìn anh.+

*Cây lạp mai:+

Anh có chút ngượng ngùng, đi đến trước mặt Khổng sơn trưởng, sau đó chắp tay thi lễ với hai người rồi nói: "Hôm nay học trò tới là để thỉnh giáo Tần phu tử việc học, không ngờ phu tử hiện giờ đang dạy học, học trò không tiện quấy rầy, nên mới đi xung quanh một chút, nếu có vi phạm quy định, xin sơn trưởng trách phạt."+

Khổng sơn trưởng nói: "Không sao, chỉ cần đừng đến gần quá, làm ảnh hưởng đến việc đọc sách của bọn họ là được."+

"Đa tạ sơn trưởng." Sở Từ nói xong định chuồn đi, không làm phiền sơn trưởng và lão giả nói chuyện. Ai ngờ lão giả kia đột nhiên nổi hứng, hỏi: "Quyển sách trong tay vị lão hữu này, có thể cho lão phu xem qua được không?"+

Đối với chuyện bị gọi lão hữu, Sở Từ có chút bất đắc dĩ. Nhưng triều đại này vốn là như vậy, người có công danh tú tài bất kể tuổi tác lớn nhỏ đều được gọi là lão hữu, người không có công danh tú tài dù tuổi có cao đến đâu, cũng chỉ có thể được gọi là tiểu hữu.+

"Đương nhiên, lão tiên sinh nguyện chỉ giáo một chút, là vinh hạnh của Từ."+

Chương 29: Không cho mượn đâu.+

Vị lão giả này vốn dĩ bị nét chữ Sở Từ viết trên giấy thu hút mới lên tiếng, nhưng sau khi lão nhìn thấy nội dung liền quăng những nét chữ đó ra sau đầu.+

"Hay, hay lắm!" Lão giả tấm tắc khen ngợi, "Ngươi cũng xem thử đi." Nói xong, liền đưa bài văn trong tay cho Khổng sơn trưởng.+

Khổng sơn trưởng nhận lấy, đầu tiên là nhíu mày, bởi vì văn phong Sở Từ không phải phong cách biền tứ lệ lục* phổ biến. Ông kiên nhẫn đọc tiếp, đột nhiên không kìm được muốn cất tiếng khen ngợi, nhưng lại như nhớ ra điều gì đành gượng ép nuốt tiếng hô đó trở lại cổ họng.+

*Biền tứ lệ lục: Kiểu viết văn 4 chữ 6 câu đối ngẫu ghép thành bài văn.+

"Biện pháp này là do chính ngươi nghĩ ra?"+

"Tiểu tử bất tài, viết lung tung vài thứ lên đó, để lão tiên sinh chê cười rồi."+

"Người trẻ tuổi đừng khiêm tốn quá, ta thấy lòng ngươi có khâu hác*, mới có thể nói ra những lời thực tế như vậy, áng văn này có thể cho lão phu mang về thưởng thức thật kỹ được không?"+

*Khâu hác: Thung lũng trong ngọn núi, so sánh có ý cảnh sâu xa, người có chiều sâu vậy.+

"Này..." Sở Từ không biết nên nói gì cho phải, lão đầu này nhìn không giống kẻ vô lại mà, xem thì xem rồi, còn muốn mang đi sao?+

"Khụ khụ, vừa rồi chưa giới thiệu với em, đây là Mạc Đạo Viên phân tuần đạo Đề Cử Học Sự Tư phủ Cam Châu, lần này là thay mặt Đề học đại nhân xuống kiểm tra rà soát việc học của học sinh huyện học." Khổng sơn trưởng điên cuồng ám chỉ Sở Từ.+

Sở Từ hiểu ý, hóa ra vị này chính là quan trên tới "Cải trang vi hành". Chức Đề quan của Đề Cử Học Sự Tư tương đương với Giám đốc sở giáo dục, còn vị phân tuần đạo này thì tương đương với Trưởng phòng giáo dục đóng tại mỗi huyện, chẳng qua bọn họ không chịu sự quản chế của huyện nha địa phương, mọi việc đều do Đề Học Tư trực tiếp phụ trách.+

Sau khi Thái Tổ kiến quốc, tại các châu phủ thiết lập Phủ Học, tại các huyện thiết lập Huyện Học, tại hương trấn thiết lập Xã Học. Ngoài ra, mỗi huyện còn có học điền, dùng để cải thiện điều kiện dạy và học của mỗi địa phương. Chỉ cần là do quan phủ thống nhất lập ra, mỗi năm đều phải kiểm tra đánh giá, kết quả đánh giá này có ảnh hưởng rất lớn đến kinh phí hoạt động của Thư Viện năm sau, chẳng trách Khổng sơn trưởng coi trọng việc này đến vậy.+

Trước đó không giới thiệu cho Sở Từ, tám phần là do Mạc lão gia tử không muốn lộ thân phận của mình. Lúc này Khổng sơn trưởng giới thiệu với Sở Từ, lão không phản đối, xem ra đúng là thật sự muốn bài văn này của Sở Từ.+

"Bái kiến Mạc Đạo Viên. Ngài có thể coi trọng áng văn này của tiểu tử, tiểu tử vô cùng vinh hạnh. Ngài cứ việc cầm đi, chỉ là ngôn từ bên trong thô bỉ không chịu nổi, e là làm bẩn mắt ngài."+

Sở Từ tiến lùi có độ, vừa thể hiện sự tôn trọng của mình, lại không quá nịnh hót, kết hợp với vẻ ngoài nho nhã tuấn tú của anh, rất dễ làm người khác gia tăng cảm tình.+

"Thế hệ học sinh ngày nay, thật là khó lường. Ha ha ha, ngươi yên tâm đi, nếu bài văn này thật sự có tác dụng, lão phu tuyệt đối sẽ không bạc đãi ngươi." Mạc Hoài Cổ rất thưởng thức những người trẻ tuổi như Sở Từ.+

Lão đã gặp qua rất nhiều thư sinh, có người cố chấp với ý kiến của mình, không dễ gì chịu cúi đầu, thậm chí còn có người lấy việc khiêu khích uy quyền để nổi danh, quả thật ngu xuẩn hết chỗ nói. Lại có một số kẻ thì nịnh nọt quá mức chẳng còn chút khí tiết nào của người đọc sách, khiến người ta vừa nhìn đã thấy ghét.+

Sở Từ này tuổi còn trẻ, có thể có được sự tu dưỡng như vậy, tương lai thật đáng để kỳ vọng!+

Sở Từ nghe xong Mạc Hoài Cổ nói, trong lòng đầu tiên là một hồi kích động, sau đó liền dâng lên vô số tiếng thở dài.+

Bài văn này của anh là dựa trên tình hình thực tế cổ đại mà tổng kết ra phương pháp xử lý thiên tai tuyết ở hiện đại, vốn dĩ đã đứng trên vai người khổng lồ*, tầm mắt tự nhiên cao hơn thời đại này rất nhiều.+

*Newton từng nói: "If I have seen further, it is by standing on the shoulders of giants." Tạm dịch: "Nếu tôi đã thấy xa hơn người khác, đó là vì tôi đứng trên vai của những người khổng lồ." Có nghĩa là vận dụng sự hiểu biết của những nhà tư tưởng lớn đi trước để đạt được tiến bộ về trí tuệ."+

Mạc Đạo Viên đã nói là có tác dụng, tất nhiên sẽ đem bài văn của anh gửi tới nơi bị thiên tai, nếu như khả thi, chẳng khác nào giúp anh nổi danh miễn phí!+

Mà anh thở dài cũng chính là chuyện này. Giờ anh còn chẳng biết nơi nào đang phải hứng chịu nạn tuyết rất cần cứu viện, nghĩ đến câu chuyện từng nghe trước đây, Sở Từ lại cảm thấy lo lắng.+

Mạc Hoài Cổ không ngờ chuyến tuần tra lần này lại có được thu hoạch ngoài ý muốn, sau khi nhận được bài không lâu sau lão liền rời khỏi Huyện Học.+

"Tiểu tử đi theo ta lại đây." Khổng sơn trưởng tức giận nói, những lần trước khi Mạc Đạo Viên tới đây xung quanh lúc nào cũng đông nghịt người, khó khăn lắm lần này mới đi một mình, ông vốn định dẫn Mạc đạo viên dẫn tới chỗ môn sinh đắc ý của mình, để Đạo Viên kiểm tra học vấn của họ, nhân đó để lại ấn tượng tốt, không ngờ giữa đường lại bị thằng nhóc này hớt tay trên.+

Sở Từ rất vô tội, không hiểu vì sao tự nhiên lại khiến Khổng sơn trưởng nổi giận, nhưng vẫn ngoan ngoãn theo sau ông đi đến thư phòng.+

"Có phải tiểu tử em biết hôm nay Mạc Đạo Viên sẽ tới cho nên cố ý đứng chờ ở đó không?" Khổng sơn trưởng cứ cảm thấy thời điểm Sở Từ xuất hiện quá đúng lúc, lại còn chuẩn bị sẵn một bài viết, này cũng quá trùng hợp rồi còn gì?+

Sở Từ lập tức kêu oan: "Sơn trưởng, ngài cũng biết mà, nếu em có bản lĩnh đó thì sao còn bị người ta vu oan vào đại lao phủ chứ? Nếu không nhờ thầy Tần cứu giúp, chỉ sợ lúc này em đã không còn trên đời nữa rồi. Học trò lấy đâu ra bản lĩnh dò la tin tức chứ."+

"Ta chỉ là nghi ngờ thầy của em..." Khổng sơn trưởng lẩm bẩm, "Thôi thôi, có khả năng là ta lẩm cẩm rồi. Em đi đi, thầy của em chắc dạy xong rồi."+

Ông phất tay, định đuổi Sở Từ đi. Ông đường đường là sơn trưởng Huyện Học Viên Sơn do đích thân đề học bổ nhiệm, vậy mà những học sinh ông dạy ra lúc nào cũng kém Tần Lĩnh Thanh. Hôm nay mắt thấy cơ hội ngay trước mặt, cuối cùng lại bị học sinh của Tần Lĩnh Thanh giành mất, ông nhất thời không kìm được cơn tức mà trút lên học sinh, quả thật là không nên!+

Sở Từ vẫn không nhúc nhích, thẳng người đối diện với ông.+

Khổng sơn trưởng có chút bực mình, chẳng lẽ Sở Từ còn muốn ông xin lỗi sao? Ông ngẩng đầu lên định răn dạy, lại phát hiện ánh mắt Sở Từ căn bản không ở trên người mình, mà là say mê nhìn nơi nào đó trên bàn.+

"Em ——"+

Khổng sơn trưởng còn chưa kịp nói hết, Sở Từ đã bước lên một bước, kích động hỏi: "Sơn trưởng, sao ngài lại có quyển 《 Hoàng Châu Hàn Thực Thiếp 》này, đây là bút tích thật của Tô Đông Pha ạ? Có thể cho học trò mượn xem được chứ!"+

《 Hàn Thực Thi Thiếp 》đối với người yêu thích Hành Thư như Sở Từ mà nói, đúng thật là bảo vật hiếm có. Nó là một trong các tác phẩm tiêu biểu nhất của Tô Thức, được mệnh danh là "Thiên hạ đệ tam Hành Thư".+

Quyển sách này, chữ viết bên trên đầy khí phách, rực rỡ có thần, nét nào cũng rõ ràng, vô cùng giống bút tích thật của ông.+

Khổng sơn trưởng cười lạnh một tiếng, cướp mất cơ hội của học trò ông giờ còn muốn mượn sách của ông xem, không cho!+

Sở Từ sốt ruột, lại bước lên một bước: "Sơn trưởng, học trò bảo đảm sẽ trân trọng quyển sách này, không để nó dính nửa hạt bụi. Học trò sau khi chép xong sẽ lập tức hai tay dâng trả, xin sơn trưởng cho học trò mượn xem một chút đi ạ."+

Bấy giờ các học sinh đều cực kỳ coi trọng Khải thư, trên thị trường rất khó tìm được Hành Thư Thiếp, huống chi là bút tích thật của Tô Đông Pha, có thể nói là khả ngộ bất khả cầu* đấy!+

*Khả ngộ bất khả cầu: Có những chuyện, chỉ có ngẫu nhiên gặp mặt mới có khả năng, cầu là cầu không được.+

"Trước tiên em cứ luyện tốt Đài Các thể rồi hãy nói, trên trường thi khoa cử đâu có cho viết Hành Thư. Để tránh sau này thầy của em lại vu cho ta dạy học trò sai đường, sách này ta sẽ không cho em mượn xem." Khổng sơn trưởng đã tìm được một lý do đường hoàng, lúc này sắp được thấy Sở Từ chịu thiệt thì có chút vui vẻ.+

*Đài các thể: Vào thời nhà Minh coi trọng thư pháp, khi mở khoa cử, toàn dùng thể chữ Khải để đáp bài thi, yêu cầu tinh tế. Nếu người nào viết không tốt, cho dù đầy bụng văn chương cũng bị đánh rớt. Lúc ấy nghệ thuật phong mạo thư pháp quá mức coi trọng, bởi vậy người đọc sách viết chữ duy cầu chữ viết ra: Đoan chính, chỉnh tề, nghiêm trang thẳng tắp, ngay ngắn như khắc gỗ. Gọi là Đài Các thể.+

Sở Từ quả thật bó tay, nhưng người ta đã không cho mượn thì anh còn biết làm gì? Sau khi anh chắp tay thi lễ Khổng sơn trưởng, rồi lưu luyến nhìn quyển thiếp mấy lần, vẻ mặt như muốn rớt nước mắt đến nơi.+

"Đi nhanh đi, thầy em hẳn là dạy xong rồi, ta không giữ em lại nữa." Khổng sơn trưởng làm như vô tình lấy sách che phủ lên《 Hàn Thực Thi Thiếp 》, nhất quyết không cho Sở Từ nhìn nhiều thêm một lần.+

"Sơn trưởng, học trò xin cáo từ." Giọng Sở Từ ỉu xìu, đến dáng vẻ bước ra ngoài cũng chẳng có chút tinh thần nào.+

Khổng Chiếu Nho nhìn Sở Từ rời đi, nhịn không được bật cười, có thể khiến người trẻ tuổi này lộ ra bộ dạng như vậy, buồn bực hôm nay cũng coi như là vơi đi không ít. Ông nâng tập chữ lên, nói: "Lão bằng hữu, ông phải thu hút em ấy thêm vài lần nữa để giúp tôi giải tỏa bớt buồn bực trong lòng đấy."+

...+

Sở Từ ngồi trong thư phòng Tần phu tử, chậm rãi chép lại bài đã viết đêm qua. Chẳng qua mỗi lần viết được vài chữ, anh lại không nhịn không được mà thở dài.+

"Con làm sao vậy? Chẳng lẽ đêm qua nhớ chưa kỹ, hôm nay khó mà chép lại nguyên vẹn trên giấy?" Tần phu tử bị quấy rầy đến mức không thể đọc sách tiếp.+

"Không phải ạ, bài văn đêm qua học trò có thể đọc thuộc làu làu."+

"Vậy, chẳng lẽ là chê chỗ ta lạnh? Ta bảo sư nương con mang thêm ít than vào."+

"Cũng không phải, có thể làm bạn bên cạnh thầy, học trò như được tắm mình trong gió xuân, cho dù căn nhà đơn sơ nơi thôn dã vẫn giống như đang ở cửu thiên tiên cảnh, vui vô cùng."+

Tần phu tử nhịn không được lấy quyển sách trong tay gõ nhẹ lên đầu Sở Từ: "Vậy tại sao con lại mang cái vẻ mặt sống dở chết dở thế này? Phải biết rằng người đọc sách "bất dĩ vật hỉ, bất dĩ kỷ bi"*, con hỉ nộ lộ hết lên mặt như vậy, rốt cuộc là sao đây."+

*Bất dĩ vật hỉ, bất dĩ kỷ bi: Không vì vật mà vui, không vì mình mà buồn. Nghĩa là không vì ngoại vật tốt xấu, không vì bản thân được mất mà vui mừng hay đau buồn, dù gặp thất bại hay thành công, đều giữ một trái tim bình thản, kiên định.+

Sở Từ nằm bò ra bàn, ai oán thở dài: "Cảnh giới của học trò còn thấp, chỉ sợ không đạt tới cảnh giới như thầy nói." Chợt, anh đột nhiên ngồi dậy: "Thầy, thầy có biết Khổng sơn trưởng có một quyển《 Hoàng Châu Hàn Thực Thiếp 》không, thầy có thể mượn về được không?"+

Nếu là thầy mượn được, anh chắc chắn có thể ở bên cạnh hầu bút mực, nhân tiện ngắm ké một phen.+

Đối mặt Sở Từ bỗng nhiên phấn chấn tinh thần, Tần phu tử có chút mất tự nhiên mà ho khan vài tiếng.+

"Hiện giờ Thi Tuế sắp tới rồi, con viết Đài Các thể còn chẳng được như trước, cẩn thận Huyện lệnh không cho con trúng tuyển, đến lúc đó thu hồi công danh tú tài của con! Còn không mau chép bài văn đêm qua ra giấy!"+

Xem ra thầy cũng không mượn được. Sở Từ hơi bình tĩnh, cuối cùng cũng hiểu tại sao Khổng sơn trưởng lại nhằm vào mình, thì ra ngọn nguồn là từ chỗ thầy.+

Tần phu tử cảm thấy Sở Từ hình như đã nhìn ra, sợ mất mặt trước học trò, liền giả vờ bình thản nói: "Chỉ cần con Thi Tuế đứng đầu toàn huyện, ta sẽ đi mượn nó về cho con, để con tha hồ thưởng thức, thế nào?"+

"Đa tạ thầy, thầy thần thông quảng đại, là tấm gương cho chúng con, Từ nhất định ngày ngày noi theo thầy, cố gắng sớm trở thành người quân tử đức cao vọng trọng như thầy."+

Một phen rắm cầu vồng* thổi đến mức khóe miệng Tần phu tử nhịn không được cong lên, đáng tiếc sau khi cười xong, trong lòng lại chột dạ, làm thế nào mới khiến lão thất phu kia chịu cho mượn đây?+

*Thải hồng thí: Rắm cầu vồng. Ngôn ngữ mạng, giới fan thường dùng. Ý tứ là các fan thổi phồng thần tượng của mình, cả người là bảo bối cả người đầy ưu điểm, ngay cả đánh rắm đều có thể mặt không đổi sắc đem nó xuất khẩu thành thơ hóa thành cầu vồng.+

Sở Từ được Tần phu tử hứa hẹn, dưới ngòi bút tức khắc như được tiếp thêm gió, xoẹt xoẹt vài cái, đã viết xong bài. Anh úp người trên án, thổi hồi lâu cho mực khô rồi mới đưa bài cho Tần phu tử.+

Tần phu tử cầm lên xem kỹ hồi lâu, chỉ ra vài lỗi ngữ pháp cùng những chỗ cần tránh húy, sau khi Sở Từ lần lượt sửa lại, ông nói: "Trách không được Mạc Đạo Viên lại đem bài văn này đi. Nghĩ kỹ thì những kế sách trị thiên tai trong đó quả thật đều có thể dùng. Con cũng biết hiện nay Mạc Bắc đang gặp phải nạn tuyết ba mươi năm mới có một lần, khiến dân chúng lầm than, xác chết khắp nơi. Haizz, nếu quan địa phương có thể giống như điều con nói chịu khó quan sát thiên tượng, sớm đưa ra quyết định, có lẽ đã có thể giảm bớt rất nhiều người chết."+

"Thầy, sau này đệ tử nhất định sẽ trở thành một vị quan tốt." Sở Từ không biết nói gì, chỉ có thể bảo đảm như thế.+

"Con tài cao chí lớn, tương lai ắt sẽ làm nên chuyện, chỉ cần nhớ một điều, cho dù là làm bất kỳ chuyện gì cũng đừng trái với bản tâm, làm việc con cảm thấy phù hợp nhất là được." Tần phu tử tha thiết nói.+

Học sinh này của ông ngày càng thông tuệ, hành xử tuy có phần khéo đưa đẩy lõi đời nhưng lại không mất khí khái văn nhân, nếu có thể tiếp tục như vậy, tương lai chưa chắc không thể vào trung tâm nội các. Chỉ là quan trường như bể nhuộm, thanh thanh bạch bạch đi vào, nhưng lại có được bao nhiêu người bước ra mà vẫn giữ được sự thanh bạch?+

Ông không hy vọng học sinh của mình thay đổi, nhưng cũng không muốn nó trở thành hòn đá lót đường dưới chân kẻ khác, chỉ có thể chỉ điểm thêm vài câu.+

Đối mặt Sở Từ, Tần phu tử đột nhiên có cùng tâm tình giống Tô Đông Pha, "Duy nguyện hài nhi ngu thả lỗ, vô tai vô nạn đáo công khanh".*+

Thật sự là tình thâm bất thọ, tuệ cực tất thương!**+

*Duy nguyện hài nhi ngu thả lỗ, vô tai vô nạn đáo công khanh: Xuất từ 《 Tẩy nhi thi 》của Tô Đông Pha.+

Nguyên văn bài thơ:+

Nhân giai dưỡng tử vọng thông minh.+

Ngã bị thông minh ngộ nhất sinh.+

Duy nguyện hài nhi ngu thả lỗ,+

Vô tai vô nạn đáo công khanh.+

Dịch nghĩa:+

Nuôi con ai cũng muốn thông minh+

Đâu ngờ thông minh dễ hại mình.+

Riêng ta nguyện hài nhi ngu ngốc.+

Không tai không nạn hưởng công danh.+

Nuôi con ai chẳng muốn con thông minh, nhưng kỳ thật Tô Thức nguyện như vậy thật sự là có Cảm mà Phát, chứ không phải Không Ốm mà Rên. Tô Thức trên con đường làm quan chịu một thất bại lớn và rút ra kinh nghiệm xương máu. Ngã bị thông minh ngộ nhất sinh cũng là tình hình thực tế. Tô Thức phản đối tân pháp Vương An Thạch, lại ở trong văn chế nhạo "Tân Tiến" bị đối phương mưu hại bỏ tù. Một thời Ô đại thi án, khiếp sợ triều dã, may có nguyên lão trọng thần nghĩ cách cứu viện, Tô Thức mới miễn cho tội chết, biếm đi Hoàng Châu. Trong lúc ở Hoàng Châu, thị thiếp Triều Vân vì Tô Thức sinh hạ một bé trai, 《 Tẩy nhi thi 》 tức vì con trai mà làm. Vừa mới trải qua một hồi đại trắc trở, thi nhân "Duy nguyện hài nhi ngu thả lỗ, vô tai vô nạn đáo công khanh" cũng không khó lý giải. "Công khanh" vẫn phải làm, chỉ là hy vọng "Vô tai vô nạn" mà thôi; "Ngu thả lỗ" chỉ là kiện áo khoác, đại trí giả ngu mới là nội hạch.+

**Tình thâm bất thọ, tuệ cực tất thương: Thể hiện triết học lý niệm vật cực tất phản. Sự vật phát triển đến điểm cực độ, sẽ thay đổi theo hướng ngược lại.+

Tình thâm bất thọ: Quá mức đầu nhập, quá mức chấp nhất, tình cảm khó có thể lâu dài.+

Tuệ cực tất thương: Quá mức thông tuệ, tất dễ dàng nhìn thấu đáo đạo lý đối nhân xử thế, trải nghiệm càng nhiều thói đời nóng lạnh, tâm hao tổn tốn sức dễ dàng thương thân.+

Chương 30: Gãi đúng chỗ ngứa.+

Mùng một tháng mười hai, ai có công danh tú tài đều phải đến huyện nha, mang công văn của mình đến chỗ phòng học quan đóng ấn, sau đó mới tham gia Thi Tuế ngày ba tháng mười hai.+

Sở Từ dậy rất sớm, sau khi cùng Trương Văn Hải, Phương Tấn Dương đánh một bài Ngũ Cầm Hí, thì anh tắm rửa thay quần áo, sau đó cầm công văn tú tài đi đến huyện nha.+

Huyện nha ở trong hẻm Kê Minh, lúc này còn chưa mở cửa. Sở Từ rảnh rỗi không có việc gì, bèn bắt đầu nghiên cứu tòa huyện nha này.+

Dưới mái hiên huyện nha treo một tấm biển, bên trên viết bốn chữ "Huyện thự Viên Sơn". Phía dưới là hai cánh cổng lớn, trên đó sơn lớp sơn đen, mặt sơn đã loang lổ, trông có phần cũ kỹ, nhưng nếu ngẫm nghĩ kỹ lại thì nó càng mang một nét lắng đọng của thời gian.+

Hai bên trái phải là hàng rào, một bên đặt tượng Bệ Ngạn*, một bên đặt trống Đăng Văn.+

*狴犴 Bệ Ngạn, một trong chín đứa con của Rồng trong thuyết Long sinh cửu tử. Đặc điểm của đồ án này là hình dạng đầu hổ, mắt trợn, nanh nhe, miệng há trông rất hung dữ. Xưa kia trước công đường, hay chốn ngục tù thường có đắp nổi hình này.+

Bệ ngạn:+

Trống Đăng Văn hiếm khi được sử dụng, giống trong phim truyền hình hiện đại vì một ít việc vặt vãnh mà đi đánh trống là chuyện tuyệt đối không thể. Triều đình có lệnh, bất kì ai đánh trống Đăng Văn, chưa cần hỏi rõ nguyên do, trước tiên cứ đánh ba mươi trượng.+

Nếu không phải gặp oan lớn lại không còn cách nào cầu cứu, thì bình thường sẽ không ai đánh trống kêu oan. Cách xử lý thông thường là trước tiên để trưởng thôn hoặc trưởng làng với các bậc cao niên đức cao vọng trọng trong thôn bàn bạc tìm cách giải quyết, nếu liên quan đến án hình sự, thì phải nhờ Tú tài trong thôn đi nha môn nộp mẫu đơn kiện, đợi huyện nha tiếp nhận mới có thể chọn ngày xét xử.+

Sở Từ đang mải mê nghiên cứu thì chợt nghe thấy có ai gọi mình từ phía sau, anh quay đầu lại nhìn, hóa ra là vị bày sạp viết thư từ trước kia Trần Húc Trần tú tài.+

"Trần niên huynh có lễ, vừa nãy tiểu sinh mãi xem quá nên có phần chậm trễ, mong huynh thứ lỗi."+

"Sở niên đệ khách khí quá, ta vốn nghĩ mình đến đủ sớm rồi, nào ngờ đệ còn đến sớm hơn ta."+

"Năm ngoái tiểu sinh chen chúc sợ hãi, năm nay bèn tới sớm chút." Sở Từ nhớ tới Tu La tràng trong ký ức nguyên chủ, không khỏi rùng mình, chen nhau làm rơi cả giày dép, quả thật quá thảm.+

"Ha ha, đúng là người cùng cảnh ngộ."+

Đang nói chuyện, cửa lớn huyện nha đã được mở ra, một nha dịch từ bên trong đi ra, thấy hai người bọn họ, bèn nói: "Hai vị Tú tài công đến đóng ấn phải không? Học quan sắp tới rồi."+

Bọn họ đi vào nha môn, sau đó lại ở trước cửa sổ phòng xếp hàng. Gần như chỉ trong chớp mắt, phía sau đã xếp kín người. Sở Từ ngoảnh lại nhìn, phát hiện đủ mọi lứa tuổi, già nhất đầu đã đầy tóc bạc, còn người nhỏ nhất trông chỉ mười sáu mười bảy tuổi, vẫn còn vẻ non nớt.+

Trong đám người có một ông lão đầu tóc hoa râm, hẳn là già nhất trong đó. Khoảnh khắc ánh mắt ông chạm phải Sở Từ, ông lập tức hừ một tiếng đầy bất mãn rồi quay mặt đi.+

Sở Từ không biết ông lão kiêu ngạo này là ai, nhưng người ta như vậy chắc chắn là có nguyên do, anh lục tìm trong trí nhớ một chút, sau đó mới biết, hóa ra vị này chính là thầy dạy vỡ lòng anh ở Tư Thục trước đây Trương lão gia tử.+

Chẳng trách ông lại nhìn anh như vậy, từ sau khi nguyên chủ rời khỏi Thư Viện Khải Sơn, Trương lão gia tử đã coi anh như đồ đệ vong ân phụ nghĩa, ở trong thôn nếu có thể tránh mặt thì cũng cố hết sức mà tránh.+

Hơn nữa, Sở Tiểu Viễn hiện tại còn chưa đi học là bởi vì Trương lão phu tử không chịu nhận. Xem ra vấn đề này phải nhanh giải quyết, nếu không thằng bé sẽ bỏ lỡ thời điểm tốt nhất để học hành mất.+

Trong lúc Sở Từ như đi vào cõi thần tiên, vị học quan của huyện đã tới. Hắn mặc một bộ áo dài màu xanh đen, hờ hững liếc qua đám người đang xếp hàng, sau đó mở cửa bước vào, ngồi xuống bên cửa sổ rồi lấy ra một quyển sổ.+

Sở Từ đứng ở vị trí đầu tiên, anh duỗi tay đưa công văn tú tài qua cửa sổ. Người nọ nhận lấy mở ra xem rồi hỏi:+

"Sở Từ thôn Trường Khê trấn Bình An?"+

"Đúng là tiểu sinh."+

Người nọ lật quyển sổ, tìm đến một trang rồi đối chiếu thông tin trên đó, sau đó lấy ra một con dấu hình vuông, đóng lên trang cuối của công văn, trên đó đã có bốn dấu ấn.+

Sau khi đóng xong hắn đem công văn trả lại cho Sở Từ, bắt đầu gọi người tiếp theo. Sở Từ nhận công văn, lui sang một bên, chỉ thấy phía trên đóng dấu xác nhận trường thi mùa đông Gia Hữu năm 42. Xem ra mỗi năm đổi một loại, tránh việc vài người làm giả gian lận.+

Lúc Sở Từ chen ra khỏi đám đông, anh phát hiện hàng người đã xếp rất dài. Ngoài cửa nha môn còn có một đám đông lớn vây quanh, nhưng đều bị nha dịch ngăn lại, tạm thời chưa cho vào.+

Nhìn sơ qua, số tú tài trong huyện họ ước chừng hai ba trăm người. Nghe thì có vẻ rất nhiều, nhưng trên thực tế đây là tích lũy nhiều năm mới được, trong huyện mỗi năm số người có thể thi đỗ không quá năm người.+

Trong lòng Sở Từ chợt dâng lên một cảm giác nguy cơ, xem ra anh không thể tiếp tục tự cao tự đại nữa. Chỉ từ tỷ lệ tú tài cũng đủ thấy kỳ thi cử nhân khó đến mức nào, lỡ đâu anh cũng thi mãi không đậu, vậy mọi kế hoạch vạch ra trước đó đều tan thành bọt nước.+

Sau khi từ huyện nha trở về, Sở Từ bắt đầu đóng cửa khổ đọc, sách cần dùng đều được xem lại một lượt, ngay cả phần chú giải cũng ôn tập kỹ càng để khắc sâu ấn tượng.+

Hành động này của anh tác động rất lớn đến Trương Văn Hải. Trương Văn Hải vốn dĩ coi việc cùng Sở Từ lên Huyện thành dự thi như kỳ nghỉ, mấy ngày nay sách vở chẳng buồn động vào. Giờ thấy người giỏi hơn mình còn nỗ lực như vậy, hắn cũng vội vàng trở về thư phòng, bắt đầu chuyên tâm học hành.+

Ngày ba tháng mười hai, cổng giáo sĩ quán của huyện Viên Sơn mở ra. Giáo sĩ quán chính là trường thi trong huyện thành, nó dựa theo mô hình Cống Viện* mà xây dựng, phía trước là lều thi, số hiệu được phân theo Thiên Địa Huyền Hoàng, phía sau là nơi quan viên giám thị nghỉ ngơi và chấm bài thi.+

*贡院 Cống Viện: Trường thi lớn thời phong kiến, thường dùng cho các kỳ thi Hương, thi Hội.+

Thi Tuế chỉ thi một buổi, thời gian là hai canh giờ. Cho nên bọn họ không cần mang theo đồ ăn thức uống, chỉ cần chuẩn bị bút nghiên mực tốt là được, đề thi sẽ được phát ngay tại trường thi.+

Sở Từ xách giỏ đi theo dòng người tiến vào, anh nhìn sai nha canh giữ ở trường thi cẩn thận kiểm tra xong đồ vật mọi người mang theo rồi mới cho qua, cũng không cần cởi quần áo như trong khoa cử chính thức.+

Khi đến lượt Sở Từ, sai nha lớn tuổi nhận lấy công văn của anh, xem qua rồi tiện tay kiểm tra giỏ đồ, sau đó gọi: "Sở tú tài thôn Trường Khê, trường thi số ba gian chữ Thiên."+

Trường thi trong Giáo sĩ quán được chia theo Thiên Địa Huyền Hoàng, gian chữ Thiên tổng cộng 30 gian, gian chữ Địa là 60, gian chữ Huyền là 90, gian chữ Hoàng là 180.+

Càng ở phía trước, điều kiện đương nhiên càng tốt hơn, xếp hạng hôm nay chính là dựa theo thành tích lần Thi Tuế trước đó.+

Sở Từ đi từ phía sau lên trước, cuối cùng cũng tìm được gian phòng thi nằm gần sảnh lớn, trước đại sảnh đã có mấy vị quan giám thị ngồi đó, chỉ còn vị trí chính cho Huyện lệnh còn trống.+

Sở Từ kéo tấm ván gỗ che ở phía trước ra rồi ngồi xuống. Anh phát hiện trong gian chỉ có một cái bàn, một cái ghế dài, không gian thì chật chội bức bối, vừa bước vào đã khiến người ta cảm thấy không mấy dễ chịu.+

Bởi vì đã lâu không được sử dụng, hôm qua huyện nha có phái vài tạp dịch đến quét dọn, nhưng bọn họ quét xong gian chữ Thiên với chữ Địa đã đi rồi, hai gian Huyền Hoàng bên trong thì bụi bặm phủ đầy, thậm chí còn có cả mạng nhện.+

Sự phân biệt đẳng cấp tràn ngập khắp nơi thế này, bảo sao người ta không dốc sức mà leo lên cho bằng được.+

Đợi tất cả mọi người ổn thỏa vị trí, bên ngoài vang lên một tiếng chiêng, Huyện lệnh huyện Viên Sơn bước vào trước mắt mọi người. Ông mặc một bộ quan phục màu xanh lơ thêu hình uyên ương, đầu đội mũ cánh chuồn, dáng người thẳng tắp, mặt vuông tai to, trông vô cùng uy nghiêm.+

"Các vị đều là nhân tài của huyện Viên Sơn, hôm nay cùng tụ họp một nơi, nơi này như bồng tất sinh huy*. Bản quan nhậm chức từ đầu năm tới nay chỉ mới gặp mặt vài người trong số các vị, hôm nay gặp được mọi người cũng là vinh hạnh của bản quan. Hy vọng các vị tuân thủ kỷ luật trường thi, chớ để phát hiện hành vi lén mang theo tài liệu. Một khi phát hiện, tước bỏ công danh tú tài, đánh tại chỗ mười trượng!"+

*Bồng tất sinh huy: Điểm thêm rực rỡ cho nhà nghèo.+

"Cẩn tuân lời khuyên của lão phụ mẫu, chúng vãn sinh tất nghe lệnh." Sở Từ cất tiếng cùng với mọi người.+

Sau khi huyện lệnh theo lệ nói xong, liền phất tay ý bảo có thể bắt đầu thi. Có người gõ chiêng ba hồi, lại có người lấy ra một nén hương dài châm lửa, dùng để tính thời gian.+

Bọn nha dịch ôm giấy đi xuống phát, tổng cộng có ba tờ giấy, hai tờ dùng làm nháp, một tờ dùng để chép lại bài.+

Sau khi phát xong giấy, mấy tên nha dịch giơ cao bảng đề thi đi qua đi lại.+

Sở Từ chăm chú nhìn, thấy trên đó viết một hàng chữ: Cẩu nhật tân, nhật nhật tân, hựu nhật tân.*+

*Nếu muốn ngày hôm nay đổi mới thì ngày ngày đều phải luôn đổi mới, lại tiếp tục đổi mới nữa.+

Không phải đề cắt nghĩa cũng không phải đề tách biệt, mà là một câu trong《 Đại Học 》 chương 3 của vua Thương Thang khắc trên chậu tắm, ý làm người phải biết tự kiểm điểm và không ngừng đổi mới.+

Anh nhanh chóng chép đề xuống, sau đó bảng đề thứ hai cũng đưa lên, đề này dựa trên chủ đề cây cỏ, viết một bài thơ luật ngũ ngôn.+

Trong đầu Sở Từ lập tức hiện lên bài thơ《 Phú Đắc Cổ Nguyên Thảo Tống Biệt 》mà Bạch Cư Dị từng làm khi đi thi, có thể nói là lưu truyền thiên cổ.+

Anh cũng chép đề thơ xuống, sau đó bắt đầu suy nghĩ phương pháp giải đề.+

Cải cách đổi mới hẳn là việc mà triều đại nào phát triển đến trung hậu kỳ đều sẽ phải trải qua. Có vài người có thể cải cách thành công nhưng cũng có người lại thất bại thảm hại.+

Tần tiên sinh từng phân tích cho anh về tình hình triều đình hiện nay, lấy tả tướng cầm đầu là phe bảo thủ, lấy hữu tướng cầm đầu chính là phe cải cách.+

Nghe nói Dương huyện lệnh hiện tại cũng vì sự tranh đấu giữa các phe phái trong triều mà bị giáng xuống, hơn nữa ông ta còn thuộc phe hữu tướng.+

Sở Từ đề bút viết lên giấy: "Tác tân dân, thị cố quân tử vô sở bất dụng kỳ cực*." Đây là nguyên câu trong sách, dùng để khởi thừa đề**.+

*Làm mới dân, quân tử phải dùng bất cứ thủ đoạn nào.+

**起承题 Khởi thừa đề: Viết tắt của Phá đề (破题) và Thừa đề (承题) đây là hai phần mở đầu bắt buộc để nêu lên và làm rõ đại ý đề bài.+

"Phàm quân tử, mỗi nhật tất tam tỉnh kỳ thân, hữu quá nhi cải chi, bất quá tắc miễn chi.*《 Kinh Thi 》 có nói: Chu tuy cựu triều, thụ thiên mệnh dĩ duy tân**. Quân vương còn như thế, huống chi là bá tánh? Thế sự hay thay đổi, nếu mọi việc đều cố chấp bảo thủ, tất sẽ tự chuốc thêm rối ren, như vậy thì có ích gì..."+

*Phàm là quân tử, mỗi ngày đều phải kiểm điểm bản thân ba lần, có lỗi lầm thì phải sửa ngay, chưa có thì tiếp tục cố gắng.+

**Chu Văn Vương bẩm chịu thiên mệnh, tỏ rõ thiên hạ: Chu tuy là nước cũ nhưng đã chịu mệnh trời, mệnh ấy là đổi mới.+

Sở Từ bắt đầu trình bày về những lợi ích của việc cải cách đổi mới, hạ bút viết liền mạch mấy trăm chữ. Sau khi viết xong, anh lại bắt đầu cân nhắc từng câu từng chữ, cố gắng dùng từ hoàn mỹ nhất có thể.+

Thật vất vả sửa xong áng văn này, thời gian đã trôi qua hơn phân nửa.+

Sở Từ không chọn làm thơ trước mà bắt đầu chép văn. Phải biết rằng giấy chỉ có một tờ như vậy, nếu vội vội vàng vàng mà chép, e là sẽ làm bẩn, đến lúc đó sẽ bị đánh dấu, thứ hạng có thể sẽ hạ xuống, như vậy không đáng.+

Sau khi chép xong bài văn, Sở Từ thở phào nhẹ nhõm, rồi bắt đầu làm thơ.+

Từ xưa đến nay thơ viết về cây cỏ rất nhiều, đa số là ca ngợi sức sống ngoan cường cứng cỏi của cỏ, hoặc là mượn cỏ để bày tỏ nỗi niềm trước cảnh trí hoang tàn.+

Nếu Sở Từ là người bốn năm chục tuổi, thật ra có thể viết một chút tâm cảnh, nhưng anh vẫn là người trẻ tuổi, nếu quá thê lương lại khiến người ta không thích.+

Anh viết trước vần chân, sau đó vắt óc suy nghĩ hồi lâu, cuối cùng mới hoàn thành được bài thơ luật ngũ ngôn.+

Đợi đến khi anh chép bài thơ xong, hương trong trường thi cũng sắp cháy hết.+

"Coong coong coong", ba tiếng chiêng vang lên, bọn nha dịch đi xuống thu bài thi. Ngồi ở phía trước phòng thi đương nhiên không sợ gì cả, đều thoải mái hào phóng mà nộp.+

Sai nha càng đi về sau, tiếng động lại càng lớn, nghe kỹ còn có tiếng nức nở truyền tới.+

Sở Từ lắc đầu thở dài, thu dọn mọi thứ xong, theo dòng người đi ra ngoài.+

...+

"Bài này của con viết không tệ, hơn nữa còn gãi đúng chỗ ngứa, xem ra lần Thi Tuế này hẳn là có thể giữ được vị trí." Tần phu tử nhìn Sở Từ viết lại bài văn, tỏ vẻ khá vừa lòng.+

"Vậy có khả năng đứng đầu không ạ?" Sở Từ dè dặt hỏi.+

"Chuyện này còn phải xem có bài nào tốt hơn hay không." Tần phu tử trừng mắt nhìn anh, sau đó đặt bài văn trong tay xuống, đi đến bên giá sách, rút ra một quyển sách đưa cho Sở Từ.+

"Đây là ——《 Hoàng Châu Hàn Thực Thiếp 》!" Sở Từ vui hết nấc, "Thầy ơi ngài mượn được bằng cách nào vậy? Cừ quá!" (Nguyên văn là: 棒 Thật cừ, tuyệt giỏi từ hiện đại.)+

"Cừ?"+

"Ý là con nói ngài lợi hại! Khổng sơn trưởng kiên quyết như vậy mà ngài vẫn có thể mượn được, thật sự là quá lợi hại!" Sở Từ ôm bảng chữ mẫu thích đến nỗi không buông tay, ánh mắt cũng chẳng muốn nhìn sang nơi khác.+

Tần phu tử cười khổ, lợi hại cái gì? Còn không phải gãi đúng chỗ ngứa sao!+

Haizz, đáng thương khối mực Lý Đình ông trân quý kia, chắc là không về được nữa rồi.+