Quạ đậu phương Bắc - Quyển 2: Một đấu thóc (28)

Dài tập, Quyền mưu+

#Tiêu Nhược Phong, #Cơ Nhược Phong, #Diệp Vũ, #Lôi Mộng Sát+

-----o0o-----+

Tác giả: majia+

htt ps://m aji a14 3.lof ter.c om/po st/3090c ba2_34f014230+

______________________+

Tới nơi đóng quân, Diệp Gia Quân đã hạ trại giữa một cánh rừng, vây kín ba tầng trong ba tầng ngoài. Do lo sợ bên ngoài có gian tế trà trộn vào thừa cơ khiêu khích gây loạn, nên không cho ai tùy tiện ra vào quân doanh, chỉ chờ Diệp Vũ về quyết định.+

Theo lệnh dặn dò, Mạnh Dao đã được thả ra. Vừa thấy mấy người bước vào doanh trại, y lập tức chào đón.+

"Mạnh đại nhân chịu uất ức rồi." Diệp Vũ bước tới nắm lấy tay y, hạ giọng vỗ về: "May mà thủ phạm đã đền tội, sáng tỏ mọi việc. Còn phải phiền đại nhân, hôm nay ở quân doanh này đối chất khẩu cung với Lý Lợi, rồi ký tên điểm chỉ. Mạt tướng cũng tiện chỉnh lý thành hồ sơ vụ án trình lên thiên tử, giải quyết dứt điểm mối nghi án này."+

Mạnh Dao nắm chặt tay Diệp Vũ, cảm kích vô cùng: "Diệp tướng quân phân biệt rõ thị phi, trả lại thanh bạch cho vi thần, vi thần không biết lấy gì đền đáp, vô cùng cảm kích." Y liếc nhìn sang bên cạnh, thấy Tiêu Nhược Phong đứng ngay cạnh Diệp Vũ, bèn chắp tay: "Vi thần có mắt không tròng, khiến điện hạ phải dấn thân vào nguy hiểm, thần thực sự hoảng sợ. Còn có vị tiểu hữu này, chưa rõ thực tình đã vội vàng mạo phạm, hổ thẹn hổ thẹn!"+

Tiêu Nhược Phong còn chưa kịp đáp lời, Lôi Mộng Sát bên cạnh đã không nhịn được bật cười, làm mấy người càng thêm ngượng ngùng đỏ mặt. Cơ Nhược Phong nhịn lại, nói nhỏ với Mạnh Dao: "Mạnh đại nhân, chuyện cũ không cần nhắc lại nữa. Quận Lang Gia chính trực ngay thẳng, dân chúng trọng nghĩa chẳng từ nan, đều là nhờ công lao quản lí hiệu quả của Quận thủ."+

Mạnh Dao thở dài một tiếng, lắc đầu hối hận: "Tiểu hữu đừng nhắc nữa. Trong quận cai quản lại xuất hiện những chuyện lẽ trời khó dung thứ như ngược đãi người neo đơn, buôn người trái phép, bòn rút quốc khố thế này, lại còn ngay dưới mí mắt của Thái Tổ. Vi thần bao năm qua vậy mà chẳng hề hay biết, mặc cho mạng người bị tước đoạt qua tay mình, thực sự không biết sau này phải đối mặt với dân chúng thế nào, hổ thẹn khi gánh vác trọng trách quân thượng giao phó. Đợi vi thần trở về, thanh trừng sạch sẽ lũ sâu mọt tàn ác xong, ắt sẽ vào kinh diện kiến bệ hạ, xin nhận tội chịu phạt."+

Tiêu Nhược Phong an ủi: "Mạnh đại nhân không nên có suy nghĩ như vậy. Quận Lang Gia là quận Lang Gia của Bắc Ly, người trong thiên hạ dù thiện hay ác thì đều là con dân của hoàng gia. Miếu Bắc Thần dựa bóng hoàng ân, là gia miếu của họ Tiêu. Một nhà không yên khiến trăm nhà bất hạnh, há chẳng phải cũng là lỗi của hoàng gia sao? Sao có thể quy hết thành tội của đại nhân được?"+

Diệp Vũ vô cùng tán đồng, đưa tay vịn vai Mạnh Dao: "Sự việc đã thành, ở đây thở dài than ngắn cũng chẳng phải cách hay. Mạnh đại nhân thay vì đứng đây tự trách, chi bằng vào trong giải quyết cho xong chính sự, còn rảnh tay đi thanh trừng đám ác đồ gian xảo kia."+

Mạnh Dao gật đầu, mấy người áp giải Lý Lợi vào trong lều, rồi sai văn thư trong quân bày bàn giấy bút mực, ghi chép tường tận lời khai của đương sự, mất trọn một ngày mới lập xong hồ sơ vụ án. Diệp Vũ còn đính kèm thêm tấu chương, mới coi như hoàn tất kết án.+

Do hôm đó trời đã tối muộn, bên ngoài lại không an toàn, mọi người bèn nghỉ lại trong quân doanh. Diệp Vũ hứa ngày hôm sau sẽ hộ tống Mạnh Dao bình an trở về quận Lang Gia, rồi mới chỉnh đốn quân ngũ rời đi.+

Kết giao chẳng dễ, lại khá hợp tính nhau, mọi người bèn nhóm lửa trại trong doanh địa, ngồi quây quần bên nhau, vừa uống rượu mừng Mạnh Dao bình an vượt qua kiếp nạn, quận Lang Gia vẫn trung nghĩa như xưa, vừa bàn luận chuyện quốc kế dân sinh trước mắt, mà ưu tiên là việc cứu tế thiên tai. Cũng vì thiên tai mà sinh kế của người dân càng thêm khốn đốn, thế mà Hộ bộ Thượng thư Tần Thiếu Khiêm lại vì tư lợi cá nhân, hãm hại quan viên địa phương, mưu đồ kích động dân biến, thật khiến người ta kinh hãi. Nay nhân chứng vật chứng đều rành rành, Diệp Vũ cũng đã viết tấu chương luận tội, chỉ chờ sau khi hồi kinh sẽ trực tiếp dâng lên Thái An Đế, bẩm rõ ngọn ngành.+

"Nhưng động cơ của Tần Thiếu Khiêm là gì?" Tiêu Nhược Phong vẫn không chịu bỏ qua, nhìn đống lửa trại trầm ngâm: "Hắn là quan lớn, xưa nay không hề có ân oán cũ với huynh trưởng ta. Cớ sao lần này lại mạo hiểm cả việc mất mũ quan để làm ra những chuyện như thế này? Việc này đâu có ích lợi gì cho hắn."+

"Ai chẳng biết sau lưng họ Tần là nhị ca của đệ chứ." Lôi Mộng Sát bĩu môi khinh bỉ, đặt bát rượu xuống đất: "Vì tranh giành thế lực, muốn cướp cái gọi là túi tiền, mà làm ra chuyện táng tận lương tâm thế này. Theo ta thấy, cha đệ nên phế truất hắn đi! Đáng tiếc lần này chúng ta không có chứng cứ."+

"Đánh cỏ dĩ nhiên làm động tới rắn, thành Thiên Khải chắc chắn đã bố trí xong rồi. Dù bọn họ có để lại sơ hở thì cũng đã có hàng vạn lý do để lấp liếm qua chuyện, rốt cuộc cũng chỉ là có thêm vài kẻ chết thay mà thôi." Cơ Nhược Phong thở dài một tiếng, đưa tay hơ dưới ánh lửa: "Mọi người có từng nghe nói tới 'bao tay trắng' chưa? Có những kẻ muốn làm chuyện ác nhưng lại không muốn bẩn tay mình, nên sẽ đeo sẵn một đôi bao tay trắng. Bao tay một khi đã bẩn, bọn chúng lập tức tháo ra vứt bỏ. Giống như lần này, Lý Lợi là chiếc bao tay trắng của Tần Thiếu Khiêm, còn Tần Thiếu Khiêm lại là bao tay trắng của những kẻ khác."+

Mọi người nghe xong, ai nấy đều thấy lòng trĩu nặng, im lặng không nói một lời.+

Bắc Ly loạn trong giặc ngoài, sau khi ký kết hiệp ước biên giới với Nam Quyết, khó khăn lắm phương nam mới ổn định được vài năm. Thiên Ngoại Thiên ở phương bắc cứ hễ đến mùa đông lại liên tục quấy nhiễu, việc tu sửa ải Ung Thác mãi không thể thúc đẩy, phòng tuyến hiện có cũng không thể yên tâm. Hằng năm Diệp Vũ đều phải liên tục bắc tiến gia cố phòng ngự. Trong triều đình lại vì hai vị hoàng tử tranh quyền mà bè phái mọc lên như nấm, khắp nơi tranh tối tranh sáng, dây mơ rễ má sâu rộng. Nay lại vừa hứng chịu nạn châu chấu tàn phá, đời sống của người dân gặp muôn vàn khó khăn. Trong nghịch cảnh như thế, vẫn có kẻ vì dục vọng riêng mà xem thường an nguy của xã tắc, chỉ biết đấu đá nội bộ, chẳng màng đến gốc rễ quốc gia. Làm sao mà không khiến những bậc trung can phụng sự phải chạnh lòng chua xót?+

Tiêu Nhược Phong im lặng một lúc, ngẩng đầu nhìn Diệp Vũ: "Diệp tướng quân, ngày mai ta không muốn đi, ta sẽ ở lại quận Lang Gia tiếp tục điều tra."+

Diệp Vũ giật mình, vội vàng nói: "Điện hạ tuyệt đối không nên! Hai ngày qua điện hạ đơn độc dấn thân vào hiểm cảnh đã khiến Diệp Vũ thót tim. Nếu sau này lại có sơ suất gì, Diệp Vũ biết ăn nói làm sao với bệ hạ?"+

Tiêu Nhược Phong cười: "Nếu Diệp tướng quân không yên tâm thì để lại cho ta vài thân vệ đi, ta thấy sư huynh ta rất thích hợp. Hơn nữa, ta tin dưới sự quản lí của Mạnh quận thủ, chuyện thiện đường vừa rồi chỉ là cá biệt, sẽ không xuất hiện tình huống tương tự nữa đâu."+

Mạnh Dao như sực nhớ ra điều gì, nhìn Tiêu Nhược Phong hỏi: "Nhắc tới thiện đường, điện hạ vào thiện đường chỉ là ngẫu nhiên, sao có thể khẳng định ba ngày sau Lý Lợi sẽ lộ diện? Và làm sao khẳng định người của Tần Thiếu Khiêm nhất định sẽ tới truy sát?"+

Tiêu Nhược Phong nói: "Bởi vì khi đôi găng tay đã bẩn, có kẻ nóng lòng muốn vứt bỏ nó. Mà chính đôi găng tay ấy lại liều mạng muốn rửa sạch cho bản thân."+

Mạnh Dao trầm ngâm giây lát, dường như ngộ ra điều gì, ánh mắt nhìn Tiêu Nhược Phong đầy kính phục và tán thưởng: "Điện hạ tuổi đời còn trẻ, không ngờ lại thấu suốt lòng người như thế, dám nghĩ dám làm thực sự khiến vi thần bội phục. Chẳng hay tiếp theo điện hạ định tra xét từ đâu?"+

Tiêu Nhược Phong đáp: "Vừa hay có Mạnh đại nhân ở đây, ta cũng không muốn giấu giếm. Ta muốn điều tra tường tận vụ án Quách Lâm Xuyên tham ô bị phanh phui ở quận Lang Gia mười sáu năm trước."+

Mọi người nghe vậy đều ngẩn người. Bầu không khí như đông cứng lại, trong khoảnh đất nhỏ hẹp chỉ còn sót lại tiếng củi khô đang bập bùng cháy.+

Người đầu tiên phản ứng lại là Mạnh Dao. Y ngồi đó chần chừ giây lát, dè dặt hỏi Tiêu Nhược Phong: "Dám hỏi điện hạ, vì sao lại kiên trì đến vậy?"+

Tiêu Nhược Phong mỉm cười, nhìn thẳng vào Mạnh Dao: "Ta hiểu đại nhân đang nghĩ gì. Tra rõ vụ án của Quách Lâm Xuyên đại nhân, một phần xuất phát từ lòng riêng của Tiêu Nhược Phong ta. Gió mây ở triều đình biến ảo khôn lường, huynh trưởng ta bao năm qua bước đi gian nan trắc trở, không phải do tài năng có hạn, mà chỉ vì hai chữ xuất thân kìm kẹp, điều này không hề công bằng đối với huynh ấy, đây là thứ nhất. Thứ hai, chuyến đi quận Lang Gia lần này lại càng chứng thực phán đoán trong lòng ta. Toàn thể trên dưới Hộ bộ cấu kết một giuộc, muốn cản trở huynh trưởng ta tiếp quản Hộ bộ, ắt hẳn trong lòng có mờ ám. Mà sự mờ ám này nhất định có liên quan đến án cũ mười sáu năm trước. Đại nhân thử nghĩ xem, hôm nay bọn chúng có thể lấy quận Lang Gia ra đánh đổi để châm ngòi phân tranh hãm hại hoàng tử, thì mười sáu năm trước sao lại không thể dùng thủ đoạn tương tự để hãm hại một người vô tội khác? Ta nghĩ, chuyện ngày hôm nay có kẻ dám làm càn không kiêng nể, quen tay thành thạo đến thế, chẳng qua là tái diễn trò cũ của bọn chúng mà thôi."+

Mạnh Dao nghe xong, thở dài thườn thượt. Y nhìn đống lửa, cảm thán: "Không ngờ đến tận hôm nay mới có người cùng chung suy nghĩ với ta. Coi như tiếp thêm cho ta dũng khí để nói ra những lời giấu kín trong đáy lòng suốt bao năm qua."+

Mọi người nhận ra lời nói của Mạnh Dao có ẩn ý, tất cả đều giật mình. Tiêu Nhược Phong càng thêm kích động, vội vàng hỏi: "Mạnh đại nhân cũng cảm thấy vụ án năm xưa có điểm chưa thỏa sao?"+

Mạnh Dao quay đầu nhìn hắn, ôn tồn nói: "Điện hạ, thần làm quan ở quận Lang Gia hơn ba mươi năm, từng xử lý vô số vụ án. Đối với một bản án đã có kết luận thì không thể nói là thỏa đáng hay không thỏa đáng, chỉ có thể đem những điểm còn hoài nghi nói cho điện hạ nghe thử. Còn về tình hình cụ thể, vẫn cần điện hạ tra xét kỹ càng mới có thể tỏ tường."+

Tiêu Nhược Phong gật đầu, nhìn Mạnh Dao chăm chú: "Bằng lòng lắng nghe."+

Mạnh Dao đứng dậy, nhìn về hướng thành Thiên Khải ở phía đông, thở dài một tiếng: "Mười sáu năm trước, ta còn làm Quận thừa ở quận Lang Gia. Khi ấy toàn bộ khu vực trung bắc của Bắc Ly đều gặp đại hạn, phần lớn các vùng sản xuất lương thực vụ hè năm đó đều mất trắng. Quận Lang Gia dù sao cũng khá hơn đôi chút nhờ nằm ở thượng nguồn sông, Thái Tổ lại từng đốc thúc thủy lợi nên vẫn có chút thu hoạch, chí ít bảo đảm cho tuyệt đại đa số người dân không bị chết đói. Nhưng phía đông thì hết cách rồi. Ngay cả thành Thiên Khải cũng xuất hiện cảnh người chết đói, còn có tin đồn người Nam Quyết muốn thừa cơ đánh sang, quân lương đang lúc thiếu thốn. Quận Hà Đông cách chúng ta bốn trăm dặm đã chết đói gần một nửa dân số, người nằm la liệt khắp nơi, thê thảm vô cùng. Quận Lang Gia bèn vận động người dân quyên góp một ít cho quận Hà Đông mượn trong lúc khẩn cấp. Khi ấy bệ hạ còn khen ngợi hết lời, bảo sau này sẽ khẩn cấp điều động từ phương nam, sau khi bù đủ vào kho sẽ hoàn trả lương thực cho bọn ta. Nào ngờ cơn hạn hán kéo dài mãi đến tận mùa thu, quận Lang Gia cũng bắt đầu thiếu lương thực. May mà bệ hạ lo đủ lương thực, hứa trước tháng tám sẽ tiếp viện cho bọn ta. Quách đại nhân chính là Cứu tế sứ phụ trách cứu trợ, áp tải lương thực sang quận Hà Đông khi đó."+

Nói tới đây, Mạnh Dao ngừng lại một lát, lắc đầu, trên gương mặt thoáng hiện nụ cười cay đắng: "Điện hạ không biết đấy thôi, khi đó rất nhiều người mắng chửi người quận Lang Gia. Nguyên do chẳng có gì khác, tháng năm khi tai ương vừa bắt đầu, lúc bọn ta cho mượn lương thực thì một thạch lương thực còn chưa tới một lượng bạc, nhưng đến tháng tám, một thạch lương thực đã vọt lên tới ba lượng bạc. Lúc đó khắp nơi đều bảo bọn ta nhờ đất nước gặp nạn mà phát tài, đầu cơ tích trữ để trục lợi lớn. Đám lưu dân giặc cỏ dọc đường càng lấy đó làm cớ, năm lần bảy lượt muốn cướp giật lương thực cứu tế. Người trong quận nghe được tin này, lo sợ dọc đường xảy ra sơ suất, bèn để thủ quân đồn trú dẫn theo một nhóm dân binh do dân chúng tập hợp đi tiếp ứng cho Quách đại nhân."+

"Năm đó chính vi thần dẫn họ đi chi viện. Nhưng khi tới quận Hà Đông gặp Quách đại nhân thì phát hiện xe lương rách nát, giấy niêm phong hư hại, quan binh áp tải lương thực mặt mày hoảng hốt. Bọn ta vô cùng kinh ngạc, vội vàng truy hỏi nguyên do. Quách đại nhân bảo là do gặp phải lưu dân cướp bóc, may mắn lương thực không bị thất lạc. Thế nhưng kỳ lạ là khẩu cung của những người trong đoàn áp tải lương thực lại không đồng nhất, kẻ bảo mất lương thực, người lại bảo không mất. Dù thế nào đi nữa, giấy niêm phong đã rách, dường như có dấu vết cướp bóc, chiếu theo luật định thì phải tiến hành kiểm kê đối chiếu kho tại địa bàn. Khi đó ta rút vài túi bất kì, cầm trên tay liền thấy trọng lượng không đúng, giống như thiếu hụt, nhưng dùng quan đấu của bọn họ đong đo thì lại không có vấn đề gì."+

"Thời buổi đại hạn, lương thực cứu trợ cần phải cẩn trọng kể nào? Khi đó ta nghi ngờ quan đấu có vấn đề, bèn bảo Quận thủ quận Hà Đông lấy quan đấu của quận ra, hai bên đem so sánh mới vỡ lẽ chiếc quan đấu bên sứ đoàn cứu trợ dùng lại là quan đấu giả. Về quy chuẩn đo lường bị hụt mất tới hai phần!"+

Nói tới đây, gò má Mạnh Dao khẽ giật giật, giọng nói cũng phẫn nộ và xót xa kìm nén:+

"Điện hạ, đó là lương thực cứu tế đấy! Hộ bộ có ghi chép, Bắc Ly khi ấy một ngày chết đói hàng ngàn người! Đổi con cho nhau mà ăn, đất khô cằn ngàn dặm! Hai phần kê bị thiếu hụt là thứ biết bao nhiêu người nằm mơ cũng chẳng dám nghĩ tới! Dân có thể khiến họ làm theo, không thể khiến họ hiểu rõ vì sao [1]. Dân thường nhỏ bé đang mỏi mắt ngóng trông, vậy mà ngay trước mắt họ lại đột ngột lộ ra bê bối tham ô bớt xén thế này thì dù bệ hạ có đích thân đến đó, lời nói ra liệu còn mấy ai chịu lắng nghe? Quận Hà Đông lập tức bùng nổ một trận quan dân ẩu đả đổ máu, chết mất sáu mạng người. Sau đó quận Lang Gia cũng loạn, châu phủ phải phái người tới, sang ngày thứ hai liền giam giữ toàn bộ đoàn người của Quách đại nhân, áp giải về kinh xét xử."+

"Thanh long nuốt nhật nguyệt, sông lớn đổi dòng trôi. Ngàn hộ Hà Đông không nộp thuế, trời cao ba thước chiếu thành quách." [2] Tiêu Nhược Phong đọc khẽ, cúi đầu buông tiếng cười thảm đầy bất lực: "Năm xưa khi ta từ Nam Quyết trở về, dọc đường đều nghe người ta ngâm nga bài đồng dao này. Khi ấy ta không hiểu ý nghĩa của nó, đến tận hôm nay mới biết đó là bài ca châm biếm ông ngoại ta tham ô lương thực cứu tế, vét đất ba thước khiến ngàn hộ dân quận Hà Đông không thể sống qua nổi năm đại hạn ấy."+

Mọi người đều lặng im lắng nghe Mạnh Dao thuật lại chuyện xưa, tâm trạng nặng trĩu. Lúc thiên tai đáng sợ nhất chính là nhân họa nảy sinh, lòng người đang mong manh yếu ớt làm sao chịu nổi kích động ly gián? Nếu không lập tức cho thiên hạ một lời giải thích thỏa đáng, oán hận trong dân chúng ắt sẽ sôi sục, cứ thế tiếp diễn sẽ không thể nào cứu vãn.+

Lát sau, Tiêu Nhược Phong phá vỡ không khí tĩnh lặng, hỏi: "Nếu vụ án thực sự đơn giản như vậy, hẳn Mạnh đại nhân sẽ không canh cánh trong lòng suốt ngần ấy năm chứ? Liệu có điều gì bất thường trái với lẽ thường không?"+

Mạnh Dao gật đầu, vui mừng đáp: "Điện hạ anh minh! Vi thần xuất thân áo vải, làm quan phụ mẫu ở địa phương hơn ba mươi năm, từng chứng kiến vô số vụ án tham ô hủ bại. Song dù là vụ án nào, đều có điểm chung là trên dưới cấu kết, cùng chung một giuộc mới dễ bề hành sự. Đằng này Quách đại nhân là lần đầu tiên đảm nhiệm chức Cứu tế sứ, xưa nay không hề qua lại với quan địa phương, không có nội ứng đã đành, đến cả bản thân nội bộ sứ đoàn cứu tế trông cũng không giống như đã bàn bạc thống nhất từ trước. Hơn nữa, khi sự việc vỡ lở, nếu ông ấy muốn bảo vệ bản thân mình thì hoàn toàn có thể hùa theo nói rằng lương thực bị lưu dân trộm mất, cướp mất, cùng lắm chỉ chịu tội không có năng lực áp tải vật tư cứu tế, chứ không đến mức gánh đại tội tham ô. Thế nhưng Quách đại nhân khi đó lại một mực khẳng định không hề có lưu dân cướp phá, số lượng lương thực cũng không sai lệch, chỉ là số còn lại sẽ được chuyển tới sau. Không giống cố ý mưu tính từ trước, mà là nhất thời nảy lòng tham, hoặc chính bản thân họ bị cái gì đó che mắt mà chẳng biết."+

"Sau đó sẽ chuyển tới tiếp?" Tiêu Nhược Phong nhíu mày, khó hiểu hỏi: "Ông ấy nói sau đó sẽ chuyển tới tiếp, vì sao không ai chịu tin?"+

"Chuyện này ta biết." Diệp Vũ tiếp lời, vẫy thân vệ bên cạnh dặn dò: "Lấy mấy tờ thiêm dẫn trên bàn ta qua đây, phát cho mọi người cùng xem."+

Thân vệ nghe lệnh, bước vào lều của Diệp Vũ, cầm mấy lá thư phát cho những người có mặt.+

Thiêm dẫn là chứng từ điều chuyển lương thực do Hộ bộ Bắc Ly làm ra. Trên chứng từ không có thông tin chi tiết gì mà chỉ là một mã số. Mã số này sẽ được Hộ bộ ghi chép hồ sơ xuất kho hoàn chỉnh, sau đó gửi bằng thư tín tới nơi nhận hàng. Nơi nhận hàng trước đó hoàn toàn không biết số lượng nhận là bao nhiêu, phải dùng thiêm dẫn để nhận hàng, kiểm kê tại chỗ rồi đăng ký nhập kho, sau đó gửi phiếu nhập kho và thiêm dẫn về lại Hộ bộ. Tiếp đó do bên thứ ba như Giám Sát Viện phối hợp cùng người của Hộ bộ đối chiếu từng khoản sổ sách của hai bên, sau khi xác nhận sổ sách và hiện vật của hai bên hoàn toàn trùng khớp mới tất toán sổ sách. Phương thức này được áp dụng rộng rãi trong việc vận chuyển vật tư ở địa phương và quân đội Bắc Ly. Nguyên nhân thứ nhất là để phòng ngừa kẻ áp tải lén lút bớt xén, tự ý trích phần trăm, thứ hai là để ngăn chặn bên nhận hàng kiểm hàng qua loa hình thức, tùy tiện ký nhận những vật phẩm chưa thực sự nhận được.+

Ví dụ như vụ cứu tế mười sáu năm trước, do năng lực vận chuyển của mỗi sứ đoàn cứu tế có hạn, nên hai mươi vạn thạch lương thực đợt đó được chia làm bốn lần áp tải. Mười lăm vạn thạch cấp cho quận Hà Đông, quận Hà Đông bèn nhận trước ba tờ thiêm dẫn, năm vạn thạch cấp cho quận Lang Gia, quận Lang Gia có một tờ thiêm dẫn. Khi đó Quách Lâm Xuyên xảy ra chuyện bị tra xét đã là lần áp tải cuối cùng, vốn dĩ không thể nào còn lương thảo chuyển tới nữa.+

Chỉ là chẳng ngờ tới, dựa vào trò lén tráo đổi quan đấu, vẫn khiến thiêm dẫn mất đi tác dụng, tạo kẽ hở cho kẻ gian đục khoét tham ô.+

Người quận Lang Gia sau khi phát hiện tình trạng lén đổi quan đấu, lập tức đối chiếu sổ sách và hiện vật, phát hiện đợt đó thiếu hụt một vạn thạch. Quận Hà Đông cũng lập tức triển khai rà soát, cẩn thận kiểm kê số lương thực đã nhận các đợt trước, phát hiện cũng đều thiếu hụt hai phần. Cho nên định mức thiệt hại lương thực cứu tế cuối cùng là bốn vạn thạch, chiếu theo định giá khi đó, quy đổi ra là mười hai vạn lượng bạc trắng.+

Chỉ hiềm khi đó, để phá án, toàn bộ sổ sách vật chứng của hai quận đều được chuyển về Thiên Khải, rồi trên đường chuyển trả lại bị hư hại toàn bộ, không còn chứng cứ để đối chiếu nữa.+

"Quách đại nhân tháng bảy xảy ra chuyện, khi đó do tình hình tai ương khẩn cấp, lại có dấu hiệu dân biến sắp bùng phát. Dù trong lòng vi thần còn đầy hoài nghi cũng đành phải nén lại, lấy việc cứu tế an dân đặt lên hàng đầu, trước hết phải giải quyết vấn đề sinh kế cho người dân." Mạnh Dao thở dài, rồi lắc đầu: "Vi thần từng nghĩ tới việc trình những nghi vấn này lên Giám Sát Viện và Đại Lý Tự để tránh xảy ra án oan hãm hại. Thế nhưng việc cứu tế bên này còn chưa xử lý xong thì phía thành Thiên Khải đã truyền tin về, bảo Quách đại nhân đã nhận tội, thừa nhận hành vi tham ô. Dù vi thần còn hoài nghi đến mấy cũng chỉ đành chôn chặt dưới đáy lòng."+

Mọi người đều thổn thức, Tiêu Nhược Phong lại đứng bất động, dường như đang suy nghĩ điều gì. Đột nhiên, hắn ngẩng đầu hỏi Mạnh Dao: "Lương thực hiện vật một khi đã không khớp với thiêm dẫn cũ thì không thể đóng dấu nghiệm thu phải không?"+

Mạnh Dao gật đầu: "Đương nhiên là vậy! Phát hiện chỗ sai lệch thì phải lập tức chỉnh lý lại. Cho nên lô lương thực này, quận Lang Gia lập thành khoản sổ sách tạm mượn trước, sau đó Hộ bộ cấp lại thiêm dẫn mới để cân bằng sổ sách. Bản cũ thì bỏ đi. Tuy nhiên, thần đã không vứt nó đi, xuất phát từ mối hoài nghi trong lòng, chỉ sợ nếu thực sự là oan sai giả mạo thì sau này lật lại án không có bằng chứng, nên thần đã cất giữ trong kho lưu trữ hồ sơ của quận nha. Có điều, đã qua mười sáu năm đằng đẵng, công văn giấy tờ của quan phủ nhiều như lông trâu, không hề dễ tìm. Nếu điện hạ muốn, vi thần ngày mai sẽ cùng điện hạ tới kho lưu trữ tìm."+

"Đương nhiên phải tìm rồi." Tiêu Nhược Phong khẳng định chắc nịch, nhìn Mạnh Dao: "Từ lúc mới gặp Mạnh đại nhân, ta đã thấy đại nhân tỉ mỉ cẩn trọng, cần mẫn thực tế, trí nhớ siêu phàm. Dù đã qua mười sáu năm nhưng đại án năm xưa từ chuyện lớn đến nhỏ đều nắm rõ trong lòng bàn tay. Cho nên vật mấu chốt như thiêm dẫn, hẳn đại nhân cũng còn ấn tượng. Chẳng hay đại nhân có còn nhớ mã số của tờ thiêm dẫn bị bỏ năm ấy không?"+

Mạnh Dao rủ mi mắt, chỉ ngẫm nghĩ trong giây lát liền quả quyết: "Đương nhiên nhớ rõ, Thái An năm thứ mười tám, Hộ bộ cứu tế số 203, đợt thứ tư."+

Tiêu Nhược Phong thở phào một hơi, trao đổi ánh mắt với Cơ Nhược Phong, rồi nói với mọi người: "Tần Thiếu Khiêm không ngồi nổi ghế Hộ bộ Thượng thư nữa, kết cục này đã định. Bây giờ chắc tin tức đang được thúc ngựa hỏa tốc truyền về kinh thành. Nếu còn muốn giữ lại chuỗi chứng cứ trên đường dây này, thứ chúng ta cần nhất chính là thời gian. Ta nghĩ, chẳng còn gì có giá trị hơn manh mối mà Mạnh đại nhân vừa cung cấp."+

Cơ Nhược Phong hiểu ra, đứng dậy vỗ vai Tiêu Nhược Phong: "Chuyện này để ta đi thu xếp! Nếu tin tức có mọc chân thì bất kể là ai cũng đừng hòng chạy nhanh hơn Bách Hiểu Đường."+

Tiêu Nhược Phong mỉm cười với y, nói: "Gửi thư cho huynh trưởng ta, Thương Bộ Ty của Hộ bộ, không có ai thích hợp để mượn sức hơn nhà tẩu tẩu ta."+

_____________+

Chú thích+

[1] Dân khả sử do chi, bất khả sử tri chi: Xuất phát từ Luận Ngữ, người dân có thể được hướng dẫn để tuân theo các quy củ, đạo đức, pháp luật do triều đình ban ra, không thể đòi hỏi đại đa số dân chúng phải thấu hiểu cặn kẽ ý nghĩa cao xa và ngọn ngành phức tạp đằng sau đó. Dù có hai tranh cãi về ý nghĩa của câu này, do cách ngắt câu khác nhau trong văn bản cổ, nhưng trong bối cảnh truyện thì ý nghĩa này gần nhất.+

Người dân có thể được hướng dẫn để làm theo quy định như xếp hàng nhận lương thực, chấp hành cứu trợ, duy trì trật tự xã hội. Nhưng không thể bắt họ thấu suốt lý lẽ hay kiên nhẫn làm rõ sự tình trong tình hình lúc đó, một khi bị phát hiện quan đấu là giả, lương thực bị cắt xén, họ không thể và cũng không đủ bình tĩnh để đợi theo những quy trình điều tra và hiểu cho những uẩn khúc quan trường. Họ chỉ có thể nhìn nhận quan lại đang cướp miếng ăn cứu mạng, cho dù hoàng đế có đích thân đến giải thích cũng chẳng có mấy ai chịu lắng nghe.+

[2] Đến nay đã rõ ý nghĩa câu mà Chu quý phi lan truyền khi Tiêu Nhược Phong trở về từ Nam Quyết, bà ta muốn nhắc lại chuyện năm xưa để dùng xuất thân con cháu tội thần đè bẹp công lao của Tiêu Nhược Phong. Toàn bộ câu có ý nghĩa là tham quan lộng quyền che trời, thay đổi đại đạo, khiến ngàn hộ dân Hà Đông không qua nổi đại nạn năm ấy.+

Còn cụm "Trời cao ba thước" vốn đi kèm với "Vét đất ba thước". Tương truyền có một viên quan huyện xưa tham lam vô độ, lúc mãn nhiệm được dân chúng "kính tặng" một bức hoành phi đề bốn chữ "Trời cao ba thước". Viên quan tưởng dân chúng ca ngợi công đức mình cao ngút trời nên rất đắc ý. Nhưng người hiểu chuyện mới hay đó là lời châm biếm sâu cay. Sở dĩ "Trời cao thêm ba thước" không phải vì trời thực sự cao lên, mà vì viên quan ấy đã vơ vét bóc lột mất ba thước đất, đất bị lõm xuống ba thước nên trời mới thành ra cao thêm ba thước.+